اين وظيفه شماست و اما او نيز تعهد مىكند كه رسولان شما را نراند و چيزى را كه سودش به شما مىرسد براى خود ذخيره نسازد و در اداى عطاى شما تاخير نكند و روى از شما نهان ندارد . خداوند شما را يارى كناد كه به بيعت خود وفا نماييد و او را نيز در وظايفى كه بر عهده دارد مدد رساناد . » « 5 » خليفه جديد لقب المستنصر باللّه يافت و در بعضى روايات المنتصر لقب گرفت « 6 » . آنگاه از بلاد مختلف بيعتها برسيد ، تنها شيخ ابو محمد عبد الواحد بن ابى حفص والى افريقيه در بيعت درنگ كرد زيرا سن خليفه را براى تصدى چنان مقامى مناسب نمىدانست . ولى در اثر سعى وزير ابو سعيد بن جامع شيخ ابو محمد نيز بيعت خويش اعلان كرد . « 7 »
وزير پيشين پدرش ابو سعيد عثمان بن عبد اللّه بن ابراهيم بن جامع را به وزارت برگزيد و او تا سال 615 ه در آن مقام بود . سپس او را عزل كرد و زكريا بن يحيى بن اسماعيل الهزرجى را بهجاى او نشانيد . او پسر دختر خليفه ابو يوسف يعقوب المنصور بود . يعنى پسر عمه المستنصر و تا پايان عهد او همچنان وزارتش ادامه داشت . دبيران او دبيران پدر و جدش ابو عبد اللّه بن عياش و ابو الحسن بن عياش بودند .
خليفه جديد دلباخته نوشخوارى و خوشگذرانى بود و به سبب كششهاى جوانى به كار ملك نمىپرداخت . كار مملكت را برحسب وصيت پدرش مشايخ موحدين مىگردانيدند . عهد او كلا عهد آرامش و ركود بود . در خلال فرمانروايىاش حادثه مهمى رخ نداد . به جايى لشكر نبرد و از دريا نگذشت كه به شبه جزيره قدم نهد و حال آنكه از عهد اولين خليفه موحدين عبد المومن بن على رسم بر آن بود كه خلفا سرى به اندلس مىزدند .
المستنصر در آغاز حكومتش برخى عمال مغرب و اندلس را تغيير داد ، از جمله السيد ابو ابراهيم اسحاق ملقب به الامير الظاهر فرزند يوسف بن عبد المومن را كه والى
هامش
( 5 ) . المعجب ص 185 ، 186 .
( 6 ) . روض القرطاس ص 160 . الزركشى تاريخ الدولتين ص 14 .
( 7 ) . وفيات الاعيان ج 2 / ص 234 . تاريخ ابن خلدون ج 6 / ص 250 .