در رباط الفتح پيكر خليفهء متوفى را به خاك سپردند تا بعدها او را به تينملل برند و در كنار محمد بن تومرت و پدرش عبد المؤمن به خاك سپارند . خليفه از رباط الفتح به پايتخت خود مراكش حركت نمود . « 21 »
3
خليفه ابو يعقوب يوسف بن عبد المؤمن يكى از بزرگترين خلفاى موحدى است ، هرچند نتوانست مانند پدرش عبد المؤمن و پسرش ابو يوسف يعقوب المنصور در ميدانهاى نبرد پيروزيهايى كسب كند ولى از حيث پرداختن به امور ادارى و عمرانى و انجام كارهاى بزرگ كمنظير بود .
ابو يعقوب خليفهاى بردبار و دورانديش بود و در پى اجراى حق و عدل و دور از ستم و تجاوز . ديديم كه در نامهاى كه به برادر خود ابو سعيد والى قرطبه و همهء طلبهء موحدين در اندلس نوشته بود چگونه آنان را از اجراى حكم اعدام منع كرده بود مگر آنكه در مراكش بر حكم صحه گذاشته شود . حتى در جرايمى هم كه كيفر آن قتل نيست نيكو نظر كنند تا حكمى بيرون از مقتضاى عدل صادر نگردد . عمال ستمپيشه را سخت مؤاخذه مىكرد . نمونهء آن گوشمال عمال فاس و مصادرهء خانهها و اموال آنان بود . « 22 » همچنين در نخستين سفرش به اندلس همه كسانى را كه متهم به تصرف نابجا در بيت المال و اختلاس شده بودند به محاكمه كشيد و مجازات كرد . و در سالهاى بعد بنى جامع را كه سالها منصب وزارت داشتند برافكند .
ابو يعقوب يوسف خليفهاى توانمند و دورانديش بود و از امور مملكت آگاه و به سياست رعيت خود آشنا و در مسائل مالى بصير و در هزينهء درآمد مملكت محتاط
هامش
( 21 ) . ابن صاحب الصلاة المن بالامامه برگ 46 ب .
( 22 ) . ابن عذارى ، البيان المغرب ، القسم الثالث ص 131 .