فصل سوم قيام مملكت پرتغال و سرآغاز عصر آلفونسو هنريكيز پادشاه آن
اكنون از پىگيرى اخبار ممالك مسيحى اسپانيا اندكى باز مىايستيم تا به اخبار مملكت مسيحى ديگر ، از ممالك شبه جزيرهء اسپانيا بپردازيم . مملكتى كه تا پيش از قرن يازدهم در زمرهء آن ممالك نامى از آن نبود . مراد ما مملكت جوان پرتغال است كه در كنار ديگر ممالك مسيحى براى خود جايى باز كرد و در پيكار ديگر ممالك مسيحى با مسلمانان شركت فعال يافت .
مملكت پرتغال از لحاظ اقليمى جاى كوچكى بود . بايد دانست كه بخش غربى شبه جزيرهء اسپانيا از زمانهاى قديم از حيث ساكنان و خواص جغرافيايىاش وضع مشخصى داشت . ساكنان آن به مردم لوزيتانيا معروف بودند كه از حيث خصايص انسانى با اسپانها كه در شرق شبه جزيره يا در مناطق ميانى آن سكنى گرفته بودند فرق داشتند . ولايت لوزيتانيا از اعصار قديم شامل بخش غربى شبه جزيره بود واقع در جنوب جليقيه و محاذى آن قسمت از ساحل كه ميان مصب رود دويره و مصب رود وادىيانه است . لوزيتانيا در ايام روميان با ولايت بتيكا ( باطقه ) يا اندلس بخش جنوب غربى اسپانياى رومى را تشكيل مىداد ، و به اسپانياى سفلى شهرت داشته است . در اوايل قرن پنجم ميلادى كه قبايل ژرمن به شبه جزيرهء اسپانيا به