الصله كتابهايى ديگر است از آن جمله است : كتاب الغوامض و المبهمات و كتاب الفوائد المنتجه و الحكايات المستغربه و كتاب المحاسن و الفضايل و كتاب المستغيثين باللّه تعالى عن المهمات و الحاجات و شمارى ديگر . گويند عدد تأليفاتش به پنجاه مىرسد . ابن بشكوال در قرطبه پس از يك زندگى پر بار علمى در ماه رمضان سال 578 ه / اواخر سال 1182 م درگذشت . « 1 »
4
تاكنون از علما و ادبايى سخن گفتيم كه شعر از مشخصات اوليهء آنان نبود ، هرچند از زيور شاعرى عاطل نبودهاند و حتى گاه آثارى دلپذير از آنان برجاى مانده است . اكنون سخن از كسانى است كه در عصر مرابطى در عالم شعر صاحب نبوغ و درخشندگى بودهاند . از اين جمله است :
ابو جعفر احمد بن عبد الملك بن سعيد بن خلف بن سعيد ، از بنى سعيد العنسى صاحبان قلعهء بنى يحصب از اعمال غرناطه . اين خاندان ، از خاندانهاى مشهور اندلس است . سرداران و وزراء و قضاه و نويسندگان و شاعران بزرگ از ميان آنان برخاسته است . اينان مؤلفان كتاب المغرب فى حلى المغرب بودند . ابو جعفر از خردى شيفتهء شعر بود و بسيارى از اشعار قدما را از برداشت . نخستين درخشش او در شعر هنگامى بود كه با پدرش به ديدار خليفه عبد المؤمن رفت . در آن هنگام عبد المؤمن در جبل الطارق بود . احمد بن عبد الملك قصيدهاى به اين مطلع برخواند :
تكلم فقد اصفى الى قولك الدهر * و ما لسواك اليوم نهى و لا امر
اين قصيده - كه پيش از اين هم از آن ياد كرديم - آغاز ترقى او در شاعرى بود . چون ابو سعيد فرزند عبد المؤمن امارت قرطبه يافت ابو جعفر را به وزارت خويش برگزيد و ابو جعفر در نزد او مقامى ارجمند يافت . سپس به سبب
هامش
( 1 ) . رجوع كنيد به ابن الابار ، التكمله ( القاهره ) شمارهء 831 . ابن خلكان وفيات الاعيان ج 1 ص 215 .