ادامه دهد . ازاينرو حركت فكرى در اندلس به سبب شتابى كه در عهد ملوك - الطوايف گرفته بود در عصر مرابطين با آنكه مشوق و انگيزانندهاى نداشت چندى به راه خود ادامه داد . به عبارت ديگر حركت علمى و ادبى در اندلس در عصر مرابطين بسيارى از قوت و حيويت خود را حفظ كرد و در نيمه اول قرن ششم هجرى كه عهد مرابطين را دربردارد ، در اندلس شمار كثيرى از رجال علم و ادب مىزيستند كه برخى از آنان در شمار اقطاب و مشاهيراند .
البته نبايد فراموش كرد كه دولت مرابطى بسيارى از علما و ادباى اندلسى را مورد نواخت خويش قرار داد و دربار مراكش و امرا و حكام مرابطين كه در اندلس بودند در مناصب وزارت و كتابت استخدامشان كردند تا مانند امراى طوايف دربارهاى خود را به وجود آنان زينت بخشند . البته اگر دولت مرابطين به استخدام كتاب و اهل ترسل اندلس احساس نياز مىكرد براى آن بود كه از آنان در نگاشتن نامههاى دولتى سود برد ولى به شعر و شاعران چندان توجهى نشان نمىدادند . گويى طنين و شكوه شعر را در نمىيافتند . آرى در اين اواخر شعراء شروع به نظم مدايحى براى على بن يوسف و پسرش تاشفين بن على كردند . شقندى در رساله خود « فى فضائل الاندلس » آورده است كه « اگر معتمد بن عباد واسطه نمىشد تا شعراى اندلس در مدح يوسف بن تاشفين شعرى بگويند هرگز از او ياد نمىكردند . روزى هنگامى كه شاعران قصايدشان را در مدح او برخواندند ، معتمد بن عباد از او پرسيد آيا امير المسلمين دريافت كه چه مىگفتند ؟ گفت نه نفهميدم و همين قدر دانستم كه خواستار خيرند » . « 1 »
در اين فصل مىخواهيم از علما و ادباى اندلسى كه در اين برههء كوتاه از زمان - يعنى عصر مرابطى - مىزيستند سخن گوئيم . اينان چنان كه گفتيم در عصر ملوك الطوايف ظهور كردند ولى پس از آنكه كاخهاى قدرت ملوك الطوايف فرو ريخت و اندلس جزئى از امپراطورى بزرگ مرابطين گرديد به خدمت ايشان درآمدند .
هامش
( 1 ) . الشقندى ، رسالهء : « فى فضائل الاندلس » اين رساله را المقرى در نفح الطيب آورده است ( قاهره ج 2 / ص 140 ) .