فصل اول طبيعت حكومت مرابطى و اوضاع نظامى و ادارى و مالى آن
سقوط دولت مرابطى حادثهاى بود از مهمترين حوادث بزرگ تاريخ مغرب و اندلس . و اين سقوط نتيجهء چند عامل نظامى و سياسى و اجتماعى بود .
در اين فصل مىخواهيم كه عواملى را كه منجر به سقوط اين دولت عظيم و شامخ گرديد بررسى كنيم و بنگريم كه حكومتى كه در اثر نبوغ يوسف بن تاشفين به وجود آمد در عنفوان جوانىاش ، درحالىكه هنوز نيم قرن از زمان تأسيس آن نگذشته بود چگونه روى در سراشيب سقوط نهاد . همچنين برخى از مبادى و نظاماتى را كه بنى تاشفين برمبناى آن امپراطورى بزرگ خود در مغرب و اندلس را مىگردانيدند مورد مداقه قرار دهيم و نيز ببينيم كه اين دولت عظيم تحت چه اوضاع و احوالى به زندگى خويش ادامه مىداد .
دولت مرابطى چنان كه ديديم براساس يك عقيدهء دينى به وجود آمد و بنيانگذار آن فقيهى بود به نام عبد اللّه بن ياسين جزولى . اين دولت مذهبى مدتى دراز صبغه و رنگ دينى خود را حفظ كرد و از همان آغاز فقهاى مالكى را در امور دولت