در علم اصول خوض نكرده بودند . « 1 » عبد المؤمن در همان هنگام كودكان نجبا را از شهرهاى بزرگ مغرب و اندلس چون شهرهاى اشبيليه و قرطبه و فاس و تلمسان و غير آن به حضرت فراخواند . مثلا از اشبيليه پنجاه كودك با دو استادشان ابو الحسن و ابو بكر الحصار به مراكش حاضر آمدند . خليفه به تعليم و تربيت اين كودكان توجه خاص نشان داد و آنان را جاى نيكو داد و فرمان داد قرآن را و كتب توحيد و موطأ محمد بن تومرت و صحيح مسلم و چند كتاب ديگر را از بر كنند . « 2 » عبد المؤمن را به اين حفاظ توجه خاص بود . فرمان داد كتاب الموطأ و كتاب اعز ما يطلب را و ديگر آثار المهدى را از بر كنند . هر روز جمعه آنان را به داخل قصر مىآورد . قريب به سه هزار تن بودند . عبد المؤمن يك روز آنها را سوارى تعليم مىداد و روزى تيراندازى با تيروكمان و روزى شناگرى در درياچهاى كه خارج بستان خود احداث كرده بود . هر ضلع اين درياچه سيصد ذراع بود . يك روز براى ايشان مسابقات تيراندازى و هدفزنى ترتيب مىداد . عبد المؤمن مىخواست كه اينان هم جوانانى دانشمند بار آيند و هم سلحشور . همه هزينه آنان برعهده خود او بود ، چه از حيث ارزاق و چه از حيث وسائل كار . عبد المؤمن با موافقت مشايخ موحدين مقرر ساخت كه به هريك از اين طالبان علم مبلغى قرض داده شود تا با آن تجارت كنند . اين قرض كه مبلغ آن به هريك هزار دينار بود از بيت المال پرداخت شد . اينان با آن مال به تجارت پرداختند و سودها بردند ولى هرگز از ايشان نخواستند كه قرض خود را ادا كنند . « 3 » چون آن كودكان علم آموختند و به حدى رسيدند كه علم و تجربه و كارآيى ايشان مورد اعتماد واقع گرديد آنان را براى كارهاى مختلف دولتى به جاى مشايخ موحدين به كار گرفت و به مشايخ گفت : علما اولى از شما هستند . آنگاه مشايخ را در نزد خود نگهداشت تا در امور با آنان مشورت كند . « 4 » پيش از اين ديديم كه چگونه از ميان اين حافظان جمع كثيرى به ادارهء اعمال و رياست در بسيارى
هامش
( 1 ) . المراكشى ، المعجب ص 112 . ابن ابى زرع ، روض القرطاس ، 133 .
( 2 ) . ابن القطان ، نظم الجمان ، همان نسخهء قبل برگ 53 الف .
( 3 ) . ابن القطان ، نظم الجمان ( مخطوط ياد شده ) برگ 52 ب .
( 4 ) . الحلل الموشيه ، ص 114 .