موحدين مىرفت ، هيئت شريش را بر همه مقدم مىداشتند و مناديان بانگ برمىآوردند كه سابقون كجايند ؟ و پس از ايشان ديگر هيئتها به درون مىرفتند . صاحب روض القرطاس به نقل از ابن فرحون دخول موحدين را به شريش در ماه ذو الحجهء سال 539 ه ضبط كرده و موحدين اندكى پيش از اين به طريف و جزيرة الخضراء وارد شده بودند . مرابطين از شريش به اشبيليه گريختند « 1 » .
اما روايت ابن الابار و ابن خلدون معارض اين روايت است . حاكى از اينكه دخالت موحدين در امور اندلس به سال 540 ه بازمىگردد . نخستين سپاه موحدين كه روانهء اندلس گرديد در اوايل سال 541 ه قدم به خاك اندلس نهاد . تفصيل ماجرا از اين قرار است كه در سال 540 ه كه عبد المؤمن در كنار باروهاى فاس لشكرگاه برپا كرده بود ، على بن عيسى بن ميمون فرمانده ناوگان مرابطين ، در آبهاى قادس نزد او آمد و اظهار اطاعت كرد و سپس به اندلس بازگرديد و در جامع قادس به نام موحدين خطبه خواند . « 2 » ما مىتوانيم آغاز دخالت موحدين را در امور اندلس به اوايل سال 541 ه بازگردانيم . اما دخالت نظامى در امور اندلس بنا به قول ابن الابار به اوايل 541 ه بازمىگردد . از اين قرار كه ابن قسى زعيم شورش غرب اندلس ، در ماه ربيع الثانى سال 540 ه نزد عبد المؤمن آمد تا او را به يارى شورشيان غرب اندلس تحريض كند و اندلس را از مرابطين بستاند . عبد المؤمن در محرم سال 541 ه سپاهى به اندلس گسيل داشت . ابن قسى نيز با اين سپاه بود . اين سپاه طريف و جزيرة الخضراء را فتح كرد . سپس به شلب رفت تا آنجا را از ابن وزير كه بر آن غلبه يافته بود بستاند و بار ديگر آن را به صاحبش ابن قسى بسپارد . « 3 » البته پيش از اين بيان كرديم كه آمدن ابن قسى به مغرب بايد اندكى بعد از اين تاريخى باشد كه ابن الابار ذكر كرده است يعنى بعد از آنكه ابن قسى در شعبان 540 ه ميرتله را از دست داده باشد . « 4 » در اينجا عبد المؤمن اولين سپاه موحدين را به سردارى براز بن -
هامش
( 1 ) . ابن ابى زرع ، روض القرطاس ، ص 122 و 123 .
( 2 ) . ابن خلدون ، العبر ، ج 6 / ص 233 .
( 3 ) . ابن الابار ، الحلة السيراء ، ص 200 .
( 4 ) . ابن خلدون ، العبر ، ج 4 / ص 166 و ج 6 / ص 234 .