حمدين بگريخت و به دژ منيع فرنجولش واقع در شمال غربى قرطبه بر سر كوه شارات ( سييرا مورنا ) پناه برد . ولى كار سيف الدوله پا نگرفت زيرا مردم قرطبه بار ديگر شورش كردند و به قصر حمله آوردند و ابن شماخ وزير سيف الدوله را و جمعى از اصحاب او را گرفتند . سيف الدوله از ميان بگريخت و جان برهانيد . همهء مدتى كه در قرطبه گذرانيد دوازده روز بود . آنگاه آهنگ جيان نمود . در آنجا قاضى ابن جزى عصيان كرده بود . سيف الدوله بر او غلبه يافت و ملك از او بستد . سپس براى او حوادث ديگر پيش آمد كه اكنون ذكر آنها را به تأخير مىاندازيم تا حوادث قرطبه را به پايان بريم . « 1 »
چون سيف الدوله از قرطبه خارج شد ، ابن حمدين از دژ فرنجولش بيامد و رياست از سر گرفت . در چند ماهى كه حكومتش بر سر كار بود ترتيب دواوين و سپاه داد و نزد رؤساى شورشيان كه در جايهاى ديگر بودند كس فرستاد و خواست كه به رياست او اعتراف كنند . بعضى اعتراف كردند از آن جمله بودند ابو الغمر بن عزون « 2 » صاحب شريش و ابو جعفر بن ابى جعفر صاحب مرسيه .
دورهء دوم رياست ابن حمدين يازده ماه به درازا كشيد . جمعى از مخالفان حكومت او به يحيى بن غانيه نامه نوشتند و او را فراخواندند كه بيايد و ملك از دست رفته خود فراچنگ آورد . ابن غانيه در جمادى الاخر سال 540 ه / 1154 م از اشبيليه به قرطبه آمد . ابن حمدين براى پيكار با او لشكر از قرطبه بيرون آورد . دو لشكر در حوالى استجه در جنوب غربى قرطبه مصاف دادند . ابن حمدين منهزم شد و به بطليوس گريخت و در حمايت فرمانرواى آن عبد اللّه بن صميل از زعماى « مريدين » درآمد . ابن غانيه در دوازدهم شعبان همان سال وارد قرطبه شد . ابن حمدين از بطليوس به دژ اندوجر واقع در مشرق قرطبه رفت . و در آنجا تحصن جست و سلطهء خويش بر بلاد مجاور بسط داد . ابن غانيه براى قتال با او ، در حركت آمد و يك ماه اندوجر را محاصره نمود . در اينجا ابن حمدين به همان شيوه مذموم كه امراى طوايف به هنگام پيكار با
هامش
( 1 ) . الحلة السيراء ، ص 225
( 2 ) . ابن عذارى ، البيان المغرب ص 22 و ابن خلدون در العبر ج 6 / ص 234 و ابن صاحب الصلاة در ( مخطوط المن بالامامه برگ 175 الف ) ابن عزون آوردهاند . ولى ابن الابار در الحلة السيراء ص 222 ابن غرون .