و آذوقه به مهديه فرستاد . فرنگان اعراب را به مال و بخشش استمالت كردند . عربها خود را به يكسو كشيدند و جنگ با فرنگان منحصر به مردم صفاقس و زويله شد .
مردم صفاقس توانستند از راه دريا عقب بنشينند و تمام بار اين نبرد بر دوش مردم زويله افتاد . آنان نيز به شهر خود بازگرديدند و در پاى باروهاى آن به نبرد خويش ادامه دادند تا بيشترشان كشته شدند و جز اندكى رهايى نيافتند . فرنگان به زويله درآمدند و از زنان و كودكان هركه را در آنجا يافتند كشتند و اموال را تاراج كردند .
فرنگان در مهديه استقرار يافتند و براى مبارزهاى ديگر خود را مهيا ساختند . « 1 »
هيئتى از زويله نزد عبد المؤمن به مراكش رفت . از ديگر ثغور شكست خورده نيز هيئتهايى بيامدند . اينان از او براى پاسخ به تجاوزات فرنگان به سرزمين اسلام يارى خواستند . عبد المؤمن آنان را گرامى داشت و وعدههاى يارى داد . حسن بن على صنهاجى امير پيشين مهديه ، از آن هنگام كه در كنف حمايت عبد المؤمن قرار گرفته بود او را به نجات افريقيه و آزاد ساختن آن از يوغ فرنگان تحريض مىكرد . عبد المؤمن خود پيشرويهاى فرنگان را در اين بخش از شمال افريقيه با دقت بسيار زير نظر داشت ولى مىترسيد مبادا اين پيشروى به نقاط ديگر شمال غربى نيز ادامه يابد . ازاينرو تا از تنظيم امور داخلى فراغت يافت ، فرمان مهيا شدن براى جهاد داد . گفت تا ارزاق گرد آورند و در طول راه چاههاى آب حفر كنند . كاتب خود عبد الملك بن عياش را با نامهاى به ميان قبايل موحدين فرستاد و آنان را به جهاد و گردآورى و ذخيره ارزاق دعوت كرد . همچنين به ساكنان شهرهاى ساحلى نيز نامه نوشت و فرمان داد كشتى و زورق بسازند . عبد المؤمن پس از آنكه وزير و دبير خويش ابو جعفر بن عطيه را در ماه صفر سال 553 ه به خوارى افكند و به قتل رسانيد به جاى او عبد السلام بن محمد الكومى را به وزارت برگزيد و دبيرى خويش نيز به عبد الملك بن عياش القرطبى داد . در آغاز شوال سال 553 ه / نوامبر سال 1158 م از مراكش بيرون آمد و به رباط الفتح در برابر سلا رفت . شيخ ابو حفص عمر بن يحيى هنتاتى را به جاى خود در مراكش نهاد . پسرش ابو الحسن على نيز با او بود . امارت فاس
هامش
( 1 ) . ابن الاثير ، الكامل ج 11 / ص 76 و 77