به فرماندهى ابو بكر بن الجوهر و محمد بن يحيى بن فانو به دفاع بيرون آمدند و در وادى زيتون ميان دو لشكر نبردى سخت درگرفت . مرابطين منهزم شدند و هر دو سردارشان كشته شدند . در اين هنگام عدهاى از زعماى قبايل مجاور بيامدند و اعلان اطاعت نمودند .
خليفه عبد المؤمن از تاجرا به تيفسرت از بلاد مديونه رفت . سپاهى از موحدين به سردارى شيخ ابو حفص عمر اينتى و يصلاصن بن المعز رهسپار عيون از اراضى قبيلهء صاء در غرب وجده شدند و بر قبايل آن ناحيه - كه چهار قبيله بودند - غلبه يافتند و اموال ايشان به غنيمت گرفتند .
سپاه مرابطين به سردارى تاشفين و ربرتير به هنگام رسيدن زمستان به مراكز خويش در فاس بازگرديدند و موحدين در مركز خود در حوالى تلمسان باقى ماندند .
3
در خلال اين احوال در مراكش حوادث خطيرى گذشت . امير المسلمين على بن يوسف بن تاشفين در هفتم ماه رجب سال 537 ه / ژانويهء سال 1143 م درگذشت . حوادث سالهاى اخير چون قيام محمد بن تومرت و پيروزيهاى پىدرپى موحدين و شكستهاى سپاه مرابطى سبب ضعف قواى او شده بود . آلام روحىاش روزبهروز افزون مىشد تا عاقبت از شدت غم و رنج درگذشت . على بن يوسف در روزهاى آخر عمر پايان دولت مرابطين را به عيان مىديد . خبر وفات او را سه ماه يعنى تا هفتم ماه شوال پنهان نگه داشتند . پس از آن ولايتعهدى پسرش ابو محمد تاشفين بن على اعلان شد . پدرش او را در زمان حيات خويش به وليعهدى برگزيده بود و در سال 533 ه / 1138 م با او بيعت كرده بودند و ما پيش از اين در جاى خود به آن اشارت كرديم . « 1 »
هامش
( 1 ) . ابن عذارى ، البيان المغرب ، ( اوراق مخطوط - هسپريس ص 107 ) ، الحلل الموشيه ص 90 . الزركشى ، در تاريخ الدولتين ، ص 5 . ابن الخطيب مىگويد كه على بن يوسف