زين العابدين بن الحسين [ ع ] عباراتى آمده است كه مردم را به ايمان آوردن به مهدى و طايفهء او تحريض مىكند و هم در آنجا عبد المؤمن بن على القيسى را جانشين او شناخته و مىگويد اين همان كسى است كه او را وعده پيروزى و فتح دادهاند .
ابو القاسم المؤمن مىگويد كه در كتاب يحيى بن زيد و در كتاب القاسم الاكبر نيز بسيارى از فضايل امام مهدى آمده است و به علامات و مواضع و رجال و خليفه بعد از او به صراحت سخن رفته است . همهء اين مطالب را ادريس بن ادريس صاحب كتاب « النصر » آورده است و در تأييد او احاديث بسيار نقل كرده است .
ابن القطان سپس سخن ابن عبدربه صاحب العقد الفريد را در ارجوزهاى كه بعد از ذكر المهدى « 1 » و وفات او سروده آنجا كه گويد :
و يرجع الامر الى عدنان * لماجد قد خص من عيلان
رب الفتوح صاحب الملاحم * و قامع الاعراب و الاعاجم
و قول عبد الملك بن حبيب را :
صاحب المهدى يأتى بعده * خيرة الاعراب طرا و العجم
اقبل الملك به من نعته * اشيب اللحيه ليس بالهرم
نقل مىكند : ابو القاسم المؤمن گويد كه در قدس در يكى از ديرهاى مسيحيان نام مهدى بر مرمر سفيدى منقوش است . همچنين اسم عبد المؤمن خليفهء او . ابو القاسم مىگويد كه من اين سخن با مهدى ابن تومرت بگفتم گفت به كس مگوى تا زمان ظهورش فرا رسد . « 2 »
بدينگونه نويسندگان دولت موحدى و مورخان آن سعى در خلق قصهها و افسانههايى بر گرد مهدويت ابن تومرت و خلافت عبد المؤمن داشتند تا دعوت موحدى و سپس خلافت موحدى پاى بر جا شود و به قداست آراسته آيد .
عبد المؤمن در اواخر سال 487 ه / آغاز سال 1095 م در جايى به نام تاجرا نزديكى بندر هنين در شمال تلمسان متولد شد . بعضى گويند در سال 490 ه يا سال
هامش
( 1 ) . در اينجا مقصود مفهوم عام مهدى است نه ابن تومرت . زيرا ابن عبدر به قريب به دو قرن پيش از ابن تومرت مىزيسته است .
( 2 ) . ابن القطان ، نظم الجمان ، ( مخطوط ياد شده برگ 53 ب و 54 الف ) .