جنگ داخلى ميان قشتاله و آراگون درگير شود . در اين مدت مسلمانان سالى چند در آرامش به سر بردند و فرصتى به دست آوردند كه به اراضى مسيحيان لشكركشى كنند . در روايات اسلامى از آلفونسوى محارب به عنوان مردى مقتدر ياد شده .
ابن الاثير در وصف او گويد : « از ديگر پادشاهان فرنگان دليرتر بود و بيش از همه به جنگ با مسلمانان پاى مىفشرد . در ميدان جنگ از ديگران پايدارتر و سختكوشتر بود . » . « 1 » و ما به زودى به هنگامى كه از تاريخ اسپانياى مسيحى در عهد مرابطين سخن مىگوئيم از آراگون و قشتاله در عهد آلفونسوى محارب نيز سخن خواهيم گفت .
شايستهء توجه است كه مرابطين با وجود پيروزى بزرگشان در نبرد افراغه و پراكنده شدن لشكر آراگون ، درصدد برنيامدند كه فورا براى بازپس گرفتن سرقسطه دست به اقدام زنند و حال آنكه سرقسطه نزديك آنان بود و شكست آراگون و هلاكت پادشاهش چنين لشكركشى را ايجاب مىكرد ولى مرابطين به همان پيروزى كه حاصل كرده بودند قناعت ورزيدند و به شهرهاى خويش بازگرديدند . آنسان كه پس از پيروزى زلاقه عمل كردند . در آن هنگام نيز پادشاه مرابطين امير المسلمين يوسف بن تاشفين از تعقيب لشكر قشتاله بازايستاد و اين فرصت را از دست داد كه براى بازپس گرفتن طليطله بكوشد . از عجايب آنكه مرابطين در همان وقت كه آتش جنگ افراغه شعلهور بود - سال 528 ه - دست به يك سلسله جنگهاى مخرب و عميق در اراضى قشتاله زده بودند و اين جنگها را امير تاشفين پسر امير المسلمين على بن يوسف رهبرى مىكرد . اگر نيروهاى بيشترى در ثغراعلى گرد آورده بودند ، پس از پيروزى افراغه به سردارى فرمانده قهرمان خود يحيى بن غانيه ، مىتوانستند ثغر عظيم اسلامى يعنى سرقسطه را باز پس گيرند . به نظر ما مرابطين بدان سبب كه از پيروزى زلاقه و افراغه حد اكثر استفاده را نكردند ، يعنى پس از پيروزى نخست ، براى بازپس گرفتن طليطله و پس از پيروزى دوم براى بازپس گرفتن سرقسطه كوششى به جاى نياوردند ، مرتكب دو خطاى بزرگ نظامى شدند و هر دو خطا را عواقب شومى در پى بود .
هامش
( 1 ) . ابن الاثير ج 11 / ص 13 .