از اصحابش - پناه برد . چون مسلمانان در آنجا محاصرهاش كردند شب هنگام بيرون آمد و برفت . « 1 »
پيروزى مرابطين در افراغه انعكاسى عميق در ديگر نواحى اندلس و اسپانياى مسيحى داشت . بار ديگر مرابطين حيثيت نظامى از دست رفتهء خود را بازيافتند و آوازهء يحيى بن غانيه سردار مرابطين در همهجا پراكنده شد و بعد از اين خواهيم ديد كه يحيى بن غانيه در سمت فرماندهى سپاه مرابطين در شبه جزيرهء اسپانيا چه نقش مهمى بر عهده خواهد گرفت . ابو جعفر بن وضاح المرسى در وصف نبرد افراغه و دليريهاى ابن غانيه قصيدهاى سروده به اين مطلع :
شمرت برديك لما اسبل الوانى * و شب منك الاعادى نارغيان
پيروزى مسلمانان در جنگ افراغه و كشته شدن آلفونسوى محارب سبب شد كه آن بخش از اراضى ثغراعلى و شرق اندلس كه در تصرف مسلمانان بود از خطر تجاوز مسيحيان در امان ماند . در اين جنگ شخصيت خطرناكى كه همواره بلند - پروازيها و تصميمات مرگ آورش سبب مىشد كه ميان مسلمانان و مسيحيان كشمكش و زد و خورد افتد و صلح و سلامت را در ميان مسلمانان و در سراسر شبه جزيره تهديد مىكرد از ميان برخاست . آلفونسوى محارب در واقع مانند فرناندوى اول و آلفونسوى ششم از پادشاهان بزرگ مسيحيان در قرون وسطى بود . فتح سرقسطه آغاز عصر جديدى در مملكت آراگون بود . همچنانكه فتح طليطليه به دست آلفونسوى ششم آغاز عصر جديدى براى مملكت قشتاله بود . مملكت آراگون در سايهء فرمانروايى او از عهد پدرش سانچو با مملكت ناوار متحد گرديد و كشورى به پهناورى مملكت قشتاله به وجود آمد - كه از حيث قدرت نظامى و آمادگى براى مبارزه با اندلس همتاى آن بود - آلفونسو توانست با فتح سرقسطه و تطيله و طرسونه و قلعهء ايوب و دورقه و ديگر شهرهاى اسلامى بر وسعت خاك خويش بيفزايد . ازدواج او با اوراكا ملكهء قشتاله فرصتى پديد آورده بود كه قيصر بزرگ اسپانيا شود ولى اختلافى كه بر سر فرمانروايى ميان اين زن و شوى به وجود آمد و نيز ابا و امتناعى كه اشراف قشتاله از تسليم به ارادهء آراگون داشتند ، سبب شد كه اين آرزو به تحقق نپيوندد و
هامش
( 1 ) . الحميرى ، ابن عبد المنعم ، روض المعطار ص 25 .