چه آمده احساس خطر كرد و آمادهء دفاع از حكومت خود شد . فرانكها و گوتها در بلاد شمالى براى هجوم به مسلمانان بسيج نيرو مىكردند . عبد الرحمان الغافقى نيز مىخواست انتقام خون سمح بن مالك و شكست مسلمانان را در پشت باروهاى تولوز ( تولوشه ) بستاند . از همان روزهاى نخستين حكومتش در پى لشكركشى به سراسر گاليا بود . چون ديد خطر از جانب شمالى آشكار گرديد چارهاى جز حركت به شمال نديد ، در حالى كه هنوز چنان كه بايد مهياى رزم نبود و سازوبرگ نبرد فراهم نكرده بود . عبد الرحمان در صدد بود لشكرى به گاليا بكشد كه از آغاز فتح اسپانيا همانندى نداشته باشد . بارى در اوايل سال 732 ميلادى / اوايل سال 114 ه به سوى شمال در حركت آمد ، از ولايت آراگون ( ثغراعلى ) و ناوار ( بلاد بشكنس ) گذشت و از راه بنبلونه از جبال پيرنه عبور كرد و در بهار سال 732 م وارد فرانسه شد .
نخست شهر آرل را بر كرانهء رود رون كه از پرداخت جزيه سربرتافته بود مورد حمله قرار داد و پس از جنگى سخت بر آن استيلا يافت . در كرانهء رود ميان او و نيروهاى دوك اودو نبرد درگرفت . چون از آنجا بپرداخت به سوى غرب در حركت آمد و از رود گارون عبور كرد و مسلمانان چون سيلى دمان بر ولايت اكوتين تاختن آوردند « 22 » .
دوك اودو مىكوشيد تا براين سيل بنيانكنبندى نهد ولى چون در ساحل رود دردون دو لشكر برهم زدند دوك به سختى شكست خورد و لشكرش پراكنده گرديد .
ايزيدور باجى مىگويد : « خداى يكتا مىداند كه در اين نبرد چند تن از مسيحيان كشته شدند » . عبد الرحمان الغافقى لشكر دوك را تا شهر بردو فرارى داد و پس از محاصرهء كوتاهى شهر را بگرفت « 23 » . دوك با جمعى از يارانش به شمال گريخت واكوتين سراسر به دست مسلمانان افتاد .
عبد الرحمان سپس به جانب رون بازگرديد . سپاه اسلام از بورگونى گذشت و بر ليون و بزانسون « 24 » غلبه يافت و گروههايى از سپاهيان كه به اينسو و آنسو مىفرستاد تا سانس كه تنها ده ميل تا پاريس فاصله دارد پيش رفتند . عبد الرحمان سپس عزم نواحى
هامش
( 22 ) . اميرنشين اكوتين در آن زمان ميان رود رون در مشرقش و خليج غسقونيه ( بسكونيه ) در مغرب گسترده بود ، رود لوار مرز شمالى آن بود و رود گارون مرز جنوبى آن .
( 23 ) .. 597 . p . I . V . dibi : ettessiV moD( 24 ) . زادگاه ويكتورهوگو شاعر شهير فرانسوى .