مبتلى بودند . از آن هنگام كه كليسا قدرت حاصل كرد همهء هم خود را به مسيحى كردن يهوديان گماشت و براى تحقق اين امر از هر سختگيرى و طرد و ايذاء خوددارى نمىكرد .
در عصر سيزبرت شاه « 10 » ، يهوديان ميان دو چيز مخير شدند : يا مسيحى شدن يا تبعيد و مصادرهء [ اموال ] . پس بسيارى از روى اكراه يا به دروغ در سال 616 م كيش مسيحيت اختيار كردند و چون دگر كردن كيش از محنت و آزارشان نكاست دست به توطئه زدند و به فكر انقلاب و آشوب افتادند و با يهوديان مغرب رابطه برقرار كردند كه به يارىشان برخيزند ، ولى توطئه پيش از آنكه به ثمر رسد در سال 694 م كشف شد . اين واقعه در دوران اژيكا شاه بود . اژيكا
) acigE (
فرمان داد كه آنان را به شدت معاقبت كنند . براى نظر در اين تصميم كشيشان در طليطله اجتماع كردند و فرمان شاه را تصويب نمودند و يهوديان را بدين اتهام كه براى برانداختن حكومت توطئه كردهاند و از مسيحيت كه پيش از اين بدان گرويده بودند مرتد شدهاند ، به زير شكنجه كشيدند . مقرر شد در سراسر ولايات اسپانيا املاكشان مصادره شود و در اختيار سلطان قرار گيرد . همچنين يهوديان از همهجا طرد شوند و تا ابد بردهء مسيحيان باشند و پادشاه حق دارد آنها را به هركه خواهد به عنوان برده ببخشد و تا هنگامى كه بر كيش خويش باقى هستند از هيچ آزادى برخوردار نباشند . اگر در نزد ايشان بردهء مسيحى هست ، آزاد شود و برخى از اموالشان به آن بردگان آزاد شده تعلق گيرد و نيز مقرر شد كه فرزندانشان را از سن هفت سالگى از آنان جدا كنند و بر آيين مسيح پرورش دهند . و مرد يهودى حق دارد كنيز مسيحى را به زنى گيرد و زن يهودى حق ندارد جز به مسيحى شوى كند « 11 » . بدين طريق يهوديان سالهاى پيش از فتح اسلامى قربانيان ستمى جانكاه بودند و چون ديگر مردم اسپانيا راه خلاصى را چشم مىداشتند . چون مسلمانان به اسپانيا درآمدند مردم آن ديار فاتحانى را كه به آنان با اندك جزيهاى چه در اعمال شخصيه و چه آيين و عقيدت آزادى عطا كرده
هامش
( 10 ) . ابن اثير او را سيسفوط ضبط كرده است . الكامل ، ج 4 / ص 213 .
( 11 ) . رجوع كنيد بهcodeugnaL ed eriotsiHتأليف راهبettessiV moDچاپ جديد ج 1 / ص 750 و 751 . اين كتاب شانزده جلد است حاوى مطالب مفصل و اسناد و مدارك تاريخى دربارهء تاريخ اسپانيا قبل از اسلام و جنگهاى نخستين مسلمانان با اسپانيا و فرانسه .