خرابههاى قرطاجنه كارخانهء بزرگى براى ساختن كشتى تأسيس كرد و براى حمايت ثغور ناوگانى عظيم ترتيب داد . عربها جنگهاى دريايى خويش را چند سال پيش از اين براى نخستين بار در آن آبها آغاز كرده بودند . موسى پسر خود عبد اللّه بن موسى را با چند كشتى به جزاير نزديك فرستاد . نخست به جزاير بليار ( جزاير شرقى ) حمله برد . اين جزاير از متصرفات پادشاه گوتى اسپانيا بود . موسى جزاير ميورقه و منورقه را در سال 710 م فتح كرد ، ولى اين فتح فتحى پايدار نبود « 25 » . حملههاى ديگرى از دريا به صقليه و سردانيه صورت گرفت . عبد اللّه بن موسى از اين جنگها با غنايم و اسيران بسيار بازآمد .
بدينگونه مسلمانان قدرت خود را در سراسر افريقيه از دريا و خشكى بسط دادند . چون طنجه فتح شد جز سبته « 26 » كه در انتهاى درياى مديترانه در شرق طنجه واقع بود چيزى در تصرف مسيحيان باقى نماند . سبته در اين روزها در تصرف اسپانيا بود و يكى از امراى گوت يا فرنگان كه كنت يوليان ناميده مىشد بر آن فرمان مىراند . سبته به سبب وضع خاص طبيعى و هوشيارى فرمانروايش توانست هجوم مسلمانان را با آنكه از جنوب و مغرب آن را در محاصره داشتند بازپس زند . موسى همهاش در تلاش بود كه سبته آن سنگر استوار را فتح كند ، زيرا نمىخواست پشت باروهاى سبته درنگ كند . مىخواست از آنجا بگذرد و خود را به آن سوى درياى پهناور رساند ، دريايى كه مسلمانان ، بسيارى از سواحل شرقى و جنوبىاش را مىشناختند ولى هنوز از سواحل شمالى و غربى آن هيچ آگاهى نداشتند يا اندك آگاهيى داشتند .
آرى موسى بن نصير در اين اميد بود كه خود را به كرانهء ديگر دريا رساند ، آنجا كه كشورها و مردمى ناشناخته بودند .
هامش
( 25 ) . اين جنگ را بدان سبب كه بسيارى از بزرگان مسلمين در آن شركت داشتند غزوهء اشراف نامند . در كتاب الامامه و السياسه آمده است كه جنگى كه عبد اللّه بن موسى فرماندهى آن را به عهده داشت جنگ صقليه است نه ميورقه . ج 2 / ص 73 .
( 26 ) .atueC