غربى كرد و تا كرانههاى رود لوار را تسخير كرد . مىخواست فتح آن ناحيه را نيز به پايان برساند ، سپس آهنگ پايتخت فرنگان كند « 25 » .
عبد الرحمان اين خط سير را به پايان رسانيد و نيمى از جنوب فرانسه را از مشرق تا مغرب در عرض چند ماه بگرفت . ادوارد گيبون مىگويد : « خط پيروزى از صخرهء طارق تا كرانههاى لوار به هزار ميل مىرسيد . تسخير چنين مسافتى به نبرد ، مىتوانست عرب را وادار كند كه به حدود بولونيا و ارتفاعات اسكاتلند برسد . زيرا راين صعبالعبورتر از نيل يا فرات نبود و اگر ناوگان عرب در يك نبرد دريايى به مصب رود تيمز مىرسيد ، چه بسا امروز در مدارس آكسفورد قرآن تدريس مىشد و شايد واعظان از منابر آن ديار دربارهء حقانيت محمد [ ص ] و صدق وحى و رسالت او سخن مىگفتند . » « 25 »
هامش
( 25 ) . خاورشناس كاردن راجع به خط سير عبد الرحمان نظر ديگرى دارد . مىگويد كه او نخست به آرل حمله كرد و آنجا را محاصره نمود . كنت براى رهايى آرل بيامد . عبد الرحمان با او روبهرو گرديد و منهزمش ساخت . سپس از نهر گارون عبور كرد و بوردو را تصرف نمود .
كنت كه لشكرى گرد آورده بود بار ديگر به آهنگ راندن او بيامد ولى اين بار نيز شكست خورد . عبد الرحمان از پريگورو سانتونژ همچنان كشتاركنان گذشت تا به تور رسيد :921 . p . I . V , engapsE'I ed te euqirfA'led . tsiH : ennodraC، ولى عبد الرحمان درهء رون را نيز درنورديد . و ما خط سير او را برطبق همهء روايات كه در اين باب متفقاند و بر طبق مواضع جغرافيايى كه به اين نبرد تعلق دارد ، بشرح بيان كرديم . ممكن است عبد الرحمان خود به شمال به سوى بورگونى حمله نكرده باشد بلكه سپاه اسلام را به فتح آن ناحيه فرستاده باشد و سپاه اسلام بدون شك آن نواحى را تصرف كرده است .