ابن الكوّاء گفت : جز از تو پيروى نمىكنيم و جز از تو از ديگر كس نمىپرسيم . على ( ع ) گفت : اگر كار به دست توست چنين كن .
اين پايان سخنى است كه ابن جريح [ 104 ] از زادان و مرد ديگرى روايت مىكند . و هم ابن جريح گويد جز زادان و آن مرد كسى ديگرى مرا گفت كه :
ابن الكوّاء پرسيد چه كسانى هستند كه « نعمت خدا را به كفر بدل كردند [ 105 ] ؟ » على ( ع ) گفت : آنان را در گمراهيشان واگذار ، ايشان قريش بودند .
( 1 ) پرسيد : ذو القرنين كيست ؟ على ( ع ) گفت : مردى بود كه خدا او را بر قومش مبعوث كرد .
مردم دعوتش را دروغ شمردند و ضربتى بر يك طرف سرش زدند و او از آن ضربت بمرد .
خداوند بار ديگر زندهاش كرد ، و به سوى قومش به رسالت فرستاد ، بازهم دعوتش دروغ شمردند و ضربتى بر طرف ديگر سرش زدند و او از آن ضربت بمرد . سپس خداوند او را زنده كرد . اين پيامبر ذو القرنين نام گرفت زيرا بر دو جانب سرش ضربت آمده بود .
در جاى ديگرى اين روايت نقل شده و اين عبارت را افزوده دارد كه : در ميان شما هم كسى هست كه چنين باشد .
عامر شعبى [ 106 ] گويد : ابن الكوّاء از على ( ع ) پرسيد : يا امير المؤمنين سختترين آفريدگان خداوند چيست ؟ على ( ع ) گفت : ده چيز است : كوههاى بلند و استوار و آهن كه بدان كوه را كند و آتش كه آهن را مىخورد و آب كه آتش را خاموش كند و ابرهايى كه ميان آسمانها و زمين به فرمان خدايند و حامل آب هستند و باد كه ابرها را به حركت مىآورد و انسان كه بر باد غلبه مىيابد و خود را با دستهاى خود از آن حفظ مىكند و از پى كار خود مىرود و مستى كه بر انسان چيره مىشود و خواب كه بر مستى چيره مىشود و اندوه كه بر خواب غلبه مىيابد پس سختترين آفريدگان پروردگار تو اندوه است .
عامر شعبى گويد : على بن ابى طالب ( ع ) گفت : از من بپرسيد . شريح بر دو زانوى خود نشست و سؤال كرد . على ( ع ) گفت : تو در قضاوت از همهء عرب برترى .
اصبغ بن نباته [ 107 ] گويد : مردى از على ( ع ) پرسيد : كه « روح » چيست ؟ آيا جبرئيل نيست ؟
على ( ع ) گفت : جبرئيل از ملائكه است و روح غير از جبرئيل است . آن مرد در ترديد بود و گفت : سخنى شگفت گفتى ، هيچ يك از مردم نپندارد كه روح غير از جبرئيل باشد . على ( ع ) گفتش : تو مردى گمراهى و از گمراهان نقل سخن مىكنى خداى تعالى به پيامبرش مىگويد :
« فرمان خدا در رسيد به شتابش مخواهيد . او منزه است و از هر چه شريك او مىسازيد برتر .
فرشتگان را همراه روح - كه فرمان اوست - بر هر يك از بندگانش كه بخواهد فرو مىفرستد [ 108 ] » پس روح غير از ملائكه است . و نيز گويد : « شب قدر بهتر از هزار ماه است . در آن شب ملائكه و روح به فرمان پروردگارشان فرود مىآيند [ 109 ] . » و گفت : « روزى كه روح و ملائكه در يك صف مىايستند [ 110 ] . » و نيز دربارهء آدم گفت : « من بشرى از گل مىآفرينم ، چون تمامش
الغارات ( فارسي ) — صفحة 63
مساهمون: إبراهيم بن محمد الثقفي الكوفي
ص٦٣