دست دوستى دهيد . مهلت دهيد - خداوند بر شما ببخشايد - به اين نامهاى كه براى شما مىخواند گوش فرا دهيد . پس ، مهر از سر نامهء معاويه بر گرفتند در آن آمده بود :
( 1 ) بسم اللّه الرحمن الرحيم از بندهء خدا معاويه ، امير المؤمنين ، به هر كس از مؤمنان و مسلمانان بصره كه اين نامه بر او خوانده شود . سلام باد بر شما . اما بعد ، ريختن خونى كه ريختنش جايز نباشد و كشتن كسى كه خدا كشتن او را حرام كرده سبب هلاكتى است سخت و زيانى آشكار . هر كس چنين خونى را بريزد خدا نه توبهاش را مىپذيرد و نه از او فديه قبول مىكند . خداوند شما را رحمت كناد . اعمال و سيرت پسر عفّان را خود ديديد و از دلبستگى او به عافيت و دادگرى و نگهدارى مرزها آگاه هستيد .
و مىدانيد كه او حق هيچ كس ضايع نمىكرد و داد مظلومان مىداد و ناتوانان را دوست مىداشت . به ناگاه جمعى به خلاف او برخاستند و ستمكاران بر ضد او دست به دست هم دادند و او را كشتند . در حالى كه مسلمان بود و ريختن خونش حرام بود و تشنهكام بود و روزهدار بود .
از آنان كه بر سر او تاخته بودند نه قطره خونى ريخته بود و نه كسى را كشته بود حتى دعوى يك ضربت شمشير يا تازيانه بر او نداشتند . اى مسلمانان شما را به طلب خون او و قتال با قاتلان او فرامىخوانم . ما و شما در يك راه مستقيم راه روشن هدايت گام بر مىداريم . اگر شما دست به دست ما بدهيد آتش اين فتنه فروخواهد نشست و كار اين امت استقامت خواهد يافت و آن ستمگران آشوبگرى كه بدون هيچ تقصيرى امامشان را كشتهاند خود اقرار خواهند كرد و بار گناه خويش به گردن خواهند گرفت و به سزاى عمل خويش خواهند رسيد . حقى كه شما به گردن من داريد اين است كه در ميان شما به كتاب خدا عمل كنم و هر سال شما را دو بار عطا دهم و از زيادى حاصل شما هيچگاه چيزى نستانم . خدايتان رحمت كناد به آنچه شما را بدان مىخوانند گرايش يابيد . مردى از نيكخواهان را به نزد شما فرستادم . او از امينان خليفهء مظلوم شما عثمان بن عفّان و از عمّال و ياران اوست بر طريق هدايت و راه حق . خداوند ما را و شما را از كسانى قرار دهد كه به نداى حق پاسخ مىدهند و حق را مىشناسند و باطل را ناپسند مىشمارند و انكار مىكنند . و السلام عليكم و رحمة اللّه .
چون نامه خوانده شد بزرگانشان گفتند : شنيديم و فرمان مىبريم .
و احنف بن قيس گفت : مرا در اين ماجرا هيچ سود و زيانى نيست و خود را به يك سو كشيد .
عمرو بن مرجوم [ 8 ] گفت : اى مردم بر اطاعت خويش استوار باشيد و بيعت خود مگسليد كه
الغارات ( فارسي ) — صفحة 143
مساهمون: إبراهيم بن محمد الثقفي الكوفي
ص١٤٣