و او كار تصحيح و تحشيه را به خوبى انجام داد . در آغاز ، شرححال مختصر ابن سينا را از قول عيون الانباء فى طبقات الاطبّا نوشت . اين كار بسيار بزرگ چاپخانهء نامى است و خود خواجه نيز به آن افتخار مىكرد . طبيب معروف شفاء الملك حكيم خواجه شمس الدّين فرزند او بود .
يك چاپ انتقادى جلد اوّل قانون به اهتمام جناب حكيم عبد الحميد در مؤسّسهء تاريخ و تحقيق طبّ ، دهلىنو در محرّم 1402 ه . / 1981 م . انتشار يافته است . اين مؤسّسه سعى و كوشش باشكوهى براى چاپ انتقادى جلدهاى ديگر و همچنين ترجمهء انگليسى قانون ادامه داده است . چاپ بخشهاى كوچك قانون غير از اينهاست .
چاپهاى متعدّدى از كلّيّات و حمّيات در هندوستان به عمل آمده است . از چاپهاى متعدّد حمّيات ، يكى قابل ذكر است كه به كوشش حكيم عطاء الرحمن از تونگ ( متولّد 1299 ه . / 1881 م . ) انجام گرفته است . او حميّات قانون را با شرحهاى شارحان مختلف آراسته و به چاپ رسانده است و در اين چاپ مىتوانيم شرحهاى مختلف را در يك جا مطالعه كنيم .
ماكس مايرهاف دربارهء مقبول بودن قانون و چاپهاى آن در اروپا نوشته است كه : « در طول سى سال آخر قرن پانزدهم ميلادى شانزده چاپ آن به عمل آمده كه پانزده چاپ به لاتينى بود و يكى به عبرى . در قرن شانزدهم ميلادى بيش از بيست بار به چاپ رسيد كه شامل قسمتهاى مختلف قانون نيست . شرحهاى قانون كه به زبانهاى لاتينى و عبرى و زبانهاى ديگر نوشته شده به صورت نسخههاى خطّى و چاپى بيشمارى است . تا اواخر نيمهء دوم قرن هفدهم كار چاپ و مطالعهء آن در اروپا ادامه داشته است . به گمان قوى هيچ كتاب ديگر پزشكى ، اينهمه مورد مطالعه قرار نگرفته است و در مشرقزمين اين كار هنوز ادامه دارد .
قانون ابن سينا ، شارحان و مترجمان آن ( فارسى ) — صفحة 197
مساهمون: ظل الرحمن
ص١٩٧