فصل بيست و هفتم مارهاى بسيار بزرگ
مارهاى بسيار بزرگ - چنان كه سابقا هم اشاره كرديم - نيروى سميشان آنقدرها نيست كه زياد نگرانكننده باشد ، اما زخمى كه از گزش آنها به بار مىآيد جاى نگرانى است و بايد به علاج زخم دندان آنها اهميت زياد داد .
اينك يادى از اين مارهاى بزرگ كرده و علاج گزش آنها را بيان مىكنيم :
1 - اژدها
برخى از طبيبان گويند : كوچكترين مار از نوع مارهاى موسوم به اژدها ، پنج ذرع طول دارند . و طول بزرگهاشان به سى ذرع و بالاتر از سى ذرع مىرسد .
گويند : اژدها دو چشم گشاد و بزرگ دارد ، زير آروارهء زير برجستگيى دارد كه گويى ريش درآورده است ، دندان پيشين درشت و بزرگ دارند .
برخى گويند : اژدها در اطراف نوبه - كه در مصر بالايى است - و در هندوستان هستند و اژدهاى هندوستانى از اژدهاى نوبه بزرگتر است .
در قسمت آسيايى كشور يونان اژدهاهايى هستند كه درازيشان تا چهار ذراع مىرسد ، كه اژدهاهاى هندى بسيار بسيار بزرگترند .
گويند : بعضى از اژدهاى بسيار بزرگ رخسارهء زرد و بعضى صورت سياه دارند و دهانشان بسيار گشاد است ، ابروهايى دارند كه چشمان را مىپوشاند ، پولكهايى بر گردن آنها هست ، و در هر طرف آرواره سه دندان پيشين دارند .
من خود اژدهايى را ديدم كه در هر دو كنارهء گردنش موهاى ستبر بودند .
آنها گويند : اگر اژدها كسى را بگزد ، جاى گزيده كمى به درد مىآيد و بعدا التهاب مىكند .
اژدهاى نر خطرش از اژدهاى ماده بيشتر است .
من مىگويم : آرى در غير هندوستان نيز ممكن است اژدهاى بزرگ باشد .
گويند : علاج اژدها گزيده تنها علاج زخم پليد ناشى از گزش اژدها است .
2 و 3 - اغازينمون و سير ( اعادنيمون و شيز - نسخه . )
از تعريفى كه مردم ديگر شنيدهام چنان پندارم كه اين دو نوع از مار از جنس اژدها باشند . پيامد گزش اغاذينمون - چنان كه تعريف مىكنند - همان پيامد گزش اژدها است كه سابقا از آن ياد كرديم .
همانهايى كه اين معلومات را دادهاند گويند : سير ( شيز ) شوخىبردار نيست و بسيار خطرناك است . ممكن است از گزش شيز گوشت بدن از هم بپاشد و بدن بخشكد . زخمى كه از گزش شيز پديد آيد ، بسيار خطرناك است ؛ زيرا دندانهاى پيشينش بسيار نيرومندند . بايد براى معالجهاش ، علاج قرحههاى بسيار پليد و خطرناك را به كار برد .