فصل دوم داروهاى تناولى
داروهايى كه براى علاج مسموم از نيش و گزيدن جانوران سمى بايد تناول شوند و مفيدند از قرار زيرند :
بزر شبدر كه با آب يا شراب بخورند .
آبپز هر سه نوع از پونه ( پونهء كوهى ، پونه كنار آبها و پونهء بيابانى ) خوبند .
گند بيدستر واقعا پادزهرى بسيار تأثيربخش است .
شير گياه سينهپيچ ( لاعيه ) - كه فكر مىكنم همان ترياق ( بوشنگ ) و ( فراوى ) باشد - در علاج همه انواع گزش و نيش جانوران سمى و بويژه نيش و گزش مار بسيار مفيد است .
ماه پروين ( جدوار ) ، بوجا ، بيش موش ، لالهء سرنگون ( آذريون ) ، بزر بادآورد ، تخم ترتيزك ، نوعى زيره كه به سياهدانه مىماند ، كاشم ، سير ، فلفل و پوست و برگ درخت عرعر با فلفل همگى از پادزهرهاى خوبند و مسموم از گزش و نيش جانوران ، از تناول هريك از آنها بهره بيند .
جالينوس مىفرمايد : « اگر مار در شراب افتد آن شراب در علاج گزش جانوران مفيد است تا چه رسد به ترياق . »
بزر ترنج پادزهر هر سمى است اگر به وزن دو مثقال از آن بخورند .
بيخ انگدان پادزهر همه نوع سمى است .
ثمر گياه پنج انگشت ، روغن بلسان ، ثمر بلسان ، پنج انگشت ، گردو با انجير و فندق ، كوشاد ، جواشير بازراوند ، گل خرزهره و برگ خرزهره و ثمر تازه و ناخشكيدهء چنار - كه پادزهرى عجيب است - همه خوبند .
دارچينى كه رهآورد چين باشد و سوختهء پشك بز كه برجاى گزش و نيش گذارند يا تناول كنند .
كمادريوس ، كاشم ، خرچنگ رودخانهاى با شير ، نان خواه ، سكبينه ، پسته با شراب ، پونه ، آبپز پونه ، گذاشتن پونهء آبپز شده برجاى نيش و گزش ، زنجبيل شامى ، مشك چوپان ، شاه زيره ، قارچ چمنى و برواق ( خنثى ) كه به وزن سه درهم تناول شود .
سيرابى راسو را پر از گشنيز كرده خشك كنند و نگهدارند و هرگاه خواستند از آن تناول كنند .
پنيرك كاشتنى ( ملوكيه ) را آبپز كنند و بخورند .
بزر خطمى ، مغز مرغ و بويژه مغز مرغ را با پنيرمايه و آبگوشت را سوى تازه ذبح شده بخورند .
آبگوشت ملخ تازه شكار شده را با شراب بخورند .
گوشت نمك سود لاكپشت بيابانى بخورند .
گوشت پختهء خرچنگ رودخانهاى بخورند .
خون لاكپشت و بارزد باهم پادزهرى شگفتآور است .
كوشاد پادزهرى خوب است و اثرى عجيب دارد .
بزر هويج بيابانى بسيار مفيد است .