زايدى را كه در ريزشگاه چشم پيدا مىشود مىخورد و لكهء زشت پيدا شده از اثر جوش و غيره را از چشم مىزدايد . اگر عادت كنند و از اين دارو به چشم كشند ، نمىگذارد چشم تيرگى بيند و در واقع بيمهاش مىكند . داروهاى وارد در تركيب اين دارو از قرار زيرند :
21 - نسخه
سفيداب سرب چهل و هشت مثقال ، جوش كورهء رهاورد قبرس بيست و چهار مثقال ، مركب نوشتنى هندى پنج مثقال ، ارمانيون [ ؟ ] ، درهم قاطى شدهاى كه آن را فسوريقون يعنى داروى گرى چشم نامند ، افشرهء غورهء خشكيده و افيون هريك پنج مثقال ، فلفل سفيد شش مثقال ، روغن بلسان هشت مثقال .
همه را در آب مقطر بسرشند و استعمال كنند .
در نسخهء ديگر اين دارو ، صمغ عربى شانزده مثقال و دارچين دو مثقال كوبيده را با همهء داروها بسرشند .
داروى تركيبى ديگر براى چشم كه در علاج آماس كردن شديد چشم و ورم چشم - كه از شدت گرما باشد - داروى خوبى است ، تركيب زير را دارد :
22 - نسخه
افيون ، كتيرا ، فيلزهره و سفيداب هريك شش درهم ، صمغ عربى دوازده درهم . همه را بكوب و بساى و ريحان تر و تازه را در دو رطل آب بر آتش بپز تا يكسوم مىماند . آن را بپالاى و داروها همگى باهم با اين آب پاليده بسرش ! سپس شيافهايى به اندازهء نخود از آن بساز و در سايه خشك كن !
هرگاه نياز به استعمال بود ، از اين نخودمانندها را بر تكهاى صدف يا سنگ فسان بمال و آب سرد يا شير پستان زن يا سفيدهء تخممرغ و يا آب شنبليلهء بر آتش پخته را در اثناى ساييدن به كار گير ! نخودمانندها را در يكى از اين آبها خيس كن و بر صدف يا سنگ فسان بمال كه حك شود .
با ميل سرمهكشى صبحها يازده بار يا هفت بار در شب به چشم كشند ، تأثير حرارت را از بين مىبرد و رطوبت ناباب را از چشم مىخشكاند . آماس را فرومىنشاند و ديد را تقويت مىبخشد .
داروى تركيبى ديگر كه در علاج رمد شديد ، در فرونشاندن آماس چشم ، در خشكانيدن ترشح چشم و در تسكين حرارت چشم بسيار خوب است ، تركيبش از اين قرارند :
23 - نسخه
خشخاش شاخدار چهل و هشت درهم ، زعفران بيست و چهار درهم ، افيون دوازده درهم ، فيلزهره و قرص ساخته از افشرهء بنگ سفيد خشك هريك شش درهم ، پرگل محمدى تازه و تر -