بيخ انگدان و آبپز مرزه همگى خوبند كه مسموم شده بخورد .
گويند گند بيدستر با سركه گرم شده يا با عسل خوب است . شايد گند بيدستر خاصيتى در اين باره داشته باشد يا اينكه از آنجا كه داروى تحليل برنده است سم را از بدن بگدازد و از تأثيرش جلوگيرى كند . ليكن چنان پيداست كه اگر سرد شده به بيمار بدهند بهتر باشد .
14 - جبلاهنگ ( تخم خار زرد ) . پيامدها و علاجش با پيامد و علاج كندس و خربق سياه يكى است ؛ پس از آنجا استفاده كن !
15 - دندچينى ( كرچك ختايى ) . از خوردن اين سم اسهال بسيار شديد رخ مىدهد .
علاج
اگر امكان داشته باشد فورا سم خورده قى كند . از خوردن شير و كره كه بسيار و پياپى بخورد اثرات سم را كاهش دهد يا دوغ زياد بنوشد . بايد بازدارندهء اسهال استعمال شود . ممكن است ترياق به دادش برسد و دفع زيان و اسهال را بكند .
16 - پلخم .
17 - خربق سفيد .
18 - گياه آذربويه .
19 - افشرهء سيماهنگ .
20 - نوعى سياهدانهء بدجنس .
21 - قارچ چمنى سياه .
اين شش گياه همگى سمى هستند و اگر بيش از اندازهء معينى خورده شوند انسان را مىكشند .
اينك به پيامدهاى مصرف هريك از آنها اشاره مىكنيم :
الف - پلخم ( كندس ) . دل بهم آمدن بسيار بد و ناهنجار به بار مىآورد و ممكن است بيمار خفه شود .
ب و ج - آذربويه و خربق سفيد . اين دو گياه سمى نيز دل بهم آمدن را ارمغان مىآورند ، بيمار قى مىكند ، گاهى ممكن است مواد ريختنى در بدن بيمار جمع آيد و راه بيرون رفتن بر آن بسته شود ، و حتى ممكن است سم خورده خفه شود . و گاهى رخ مىدهد كه اسهال به شدت روىآور باشد .
هر دو گياه سمى نامبرده بيمار را از تاب و توان ساقط مىكنند ، عرق سرد و تشنجآور ببار آورند . بويژه خربق سفيد تأثيرش از آذربويه بدتر است .
خربق سفيد و قارچ سياه سمى در اثربخشى بسيار شباهت دارند .
جالينوس فرمايد : « كسى كه در اثر خوردن خربق سفيد مسموم شود ، در مرحلهء نخستين ابتلا به سم نبضش پهن ، نامنظم ، بسيار ناتوان و بسيار سست مىزند ؛ زيرا از اثر سم حرارت سرشتى بدن يكباره زير بار مادهء ناباب - كه اثر دارو به بار آورده است - قرار مىگيرد و خفه
قانون ( فارسى ) — صفحة 19
مساهمون: أبو علي سينا
ص١٩