درهم ، نبات پنج رطل .
همهء اين داروها را كوبيده و ساييده و بيخته درهم مخلوط كن و نگهدار و در وقت حاجت از آن استفاده شود .
22 - گوارشى اسقف
نسخه
سقمونياى انطاكى و تربد ميان تهى سفيد ، هريك پنج مثقال ، فلفل و قاقله هريك سه مثقال ، زنجبيل ، دارچين ، آمله ، ميخك ، بسباسه ، نشاسته و جوزبويا . هريك دو مثقال و نيم .
[ در نسخهء ديگر سقمونيا و تربد هريك سه مثقال آمده است . ]
همهء داروها را بكوب و بساى و ببيز و يك رطل شكر ساييده بر آنها اضافه كن و در عسل بسرش و هربار به وزن چهار مثقال تناول شود .
23 - داروى بزرگ ريمآهنآلود
در علاج درد بواسير ، سست شدن مثانه و سست شدن معده خوب است و معده را گرمى مىبخشد و نيروى جماع را افزايش مىدهد . تركيبش به قرار زير است :
نسخه هليلهء سياه ، بليله ، شير آملهء تهى شده از هسته ، گياه خلال دندان هندى ، بزر كرفس ، ننه حوا و مرزهء ايرانى هريك يك اوقيه . سنبل الطيب ( علف گربه ) ، حماما ( هل ) ، قاقلهء ريز و سوسن زرد هريك سه درهم ، دارچين چهار درهم ، فلفل ، فلفل دراز ، نارمشك و نمك هندى ، هريك نيم اوقيه ، خردل يك اوقيه و نيم ، نشادر نيم درهم ، ريمآهن سه درهم .
همهء اين داروها را كوبيده و ساييده و بيخته با عسل كف گرفته و روغن گاوى درهم بسرش و نگهدار و در وقت احتياج استعمال كن !
24 - گوارشى كوچك هليلهاى
در علاج سستى معده ، رطوبت معده و باد بواسير بسيار خوب است و رنگ رخساره را زيبا مىنمايد .
نسخه هليلهء كابلى ، بليله و شير آملهء از هسته تهى شده از هريك در اندازه برابر را با روغن حيوانى
هامش
توت با پوست درخت زبان گنجشك دانند . حقير فرقى بين افعال طاليسفز و تيواج ختايى نمىبينم - تحفه .
تيواج ختايى : پوست درختى شبيه پوست درخت چنار است و گويند درخت زبان گنجشك سرزمين ختا است و ظاهرا طاليسفر است - تحفه .