مكن ! بكوب اما نيمكوب شوند . من شخصى را مىشناختم كه در ساختن گوارشى ، داروها را بسيار بيش از حد لازم خرد و ساييده به كار برده بود ، شكمش روان نشد ، بلكه ادرارآور شديد از آب درآمد . پيش من آمد و گله مىكرد كه چرا دارو كار نكرد . او خود فكر مىكرد كه ويژگى بدنش نگذاشته دارو كار كند . ما برايش توضيح داديم كه مسأله چيست و اشتباهش را گوشزد كرديم و دستورات تهيهء دارو را به وى داديم . اينبار بر حسب دستورات من درستش كرد و كار بر مرام شد . و تو بايد اين نكات را در تهيهء دارو ملاحظه و مراعات كنى !
3 - گوارشى اريسقوليطس
در علاج درد سرمازدگى معده - هرچند شديد باشد - داروى خوبى است ، آروغ ترش را چارهساز است ، گرسنگى سگانه را اصلاح مىكند ، اگر كسى از اثر پرشدگى زياد از غذاى داراى كيموس غليظ و پرمايه به سكسكه مبتلا شده است از اين گوارشى بخورد بهره بيند ، بيمارى ناشى از كيموسهاى بلغمى را بر طرف مىسازد . و در علاج تبهاى كهنه شده و پاينده كه از اثر سرما و بدهضمى گريبانگير شده باشند ، داروى بسيار مفيدى است .
نسخه زيره در سركه بخيسد و خشك گردد به وزن شصت مثقال ، فلفل ، زنجبيل ، سداب خشك و بورك هريك بيست درهم . همه را بكوبند و در عسل كف برچيده بسرشند و تناول كنند .
4 - گوارشى پونهء كنار آبها از تأليفات جالينوس
داروهاى وارد در اين گوارشى - كه به نام گوارشى پونهء رودخانهاى ناميده شده است - از قرار زيرند :
نسخه پونهء كنار آبى ( رودخانهاى ) ، پونهء بيابانى و بزر كرفس كوهى هريك دوازده درخمى ، زنجبيل شش درخمى ، بزر كرفس ، كاس برگهاى گل آويشم هريك چهار درخمى ، كاشم شانزده درخمى ، فلفل چهل و هشت درخمى ، سيساليوس - كه نوعى از انواع انگدان است - پنج درخمى . همه را كوبيده در عسل كف گرفته بسرش !
5 - گوارشى مورد ( آس )
كسانى كه از اثر مادهء خلط بلغم به قى كردن و اسهال غير طبيعى و ناپسند مبتلا شدهاند و كسانى كه از اثر اختلال در معده غذا را خوب هضم نمىكنند ، از اين گوارشى آس بهرهء زياد بينند :