65 - معجون كركم « 1 »
در علاج ناتوان شدن كبد ، طحال ، معده ، سفت شدن آنها و در علاج بيمارى استسقا تا در مراحل اوليه است مفيد است . در جلوگيرى از بيمارى استسقا بسيار خوب است ، در اكثر بيماريهاى كهنه شدهء مزمن خوب علاجى است ، از خوردنش رنگ انسان زيبا مىشود .
داروهاى تركيبى معجون كركم از قرار زيرند :
نسخه
سنبل الطيب ( علف گربه ) ، مرّ ، دارچين ختايى ، كوشنه ، شكوفهء گورگياه ، دارچين و زعفران از هريك يك جزء برابر .
مر يك شبانهروز در دوشاب بخيسد . بقيهء داروهاى كوبيده و بيخته را با آن مر خيسيده در عسل كف برچيده بسرشند و در ظرفى نگهدارند و از آن استفاده كنند .
[ در نسخهء ديگرى به جاى علف گربه سنبل رومى نوشته شده است . ]
66 - معجون كركمى - كه از ابتكارات جالينوس است .
اين معجون جالينوسى در علاج كبد و طحال كه از اثر سرما به درد آمده باشند و دردشان از ديرباز باشد و در علاج برآمدن و سفت شدن كبد و طحال بسيار خوب است . در باز كردن بندآمدهها در كليهء اندامان گوارشى بسيار مفيد است ، بادهاى بر هم فشرده در درون را پراكنده مىكند ، ادرار بول مىدهد ، در همه بيماريهاى كليه ، مثانه و زهدان كه از اثر مواد پرمايهء ناباب ناساز باشند و سفت شوند مفيد است . در بيمار استسقا نيز داروى خوبى است .
داروهاى تركيب شده در اين معجون جالينوسى از قرار زيرند :
نسخه
زعفران دوازده درهم ، بلسكى و مو هريك چهار درهم ، سنبل شش درهم ، رازيانهء شامى ، تخم هويج بيابانى ، برباله ، راوند چينى و كرفس كوهى هريك چهار درهم ، كوشنه ، دارچين ختايى ، شكوفهء گورگياه و ثمر بلسان ، هريك يك درهم [ در نسخهء ديگرى ثمر بان به جاى ثمر بلسان است ] ، فربيون ( شير شير سگ ) . ( بلسكى - نسخه . ) دو درهم ، افشرهء شيرينبيان ( افشرهء سوسن - نسخه . ) ، مشكانيه ، مريم نخودى كوهى و زنگى دارو هريك سه درهم ، روغن بلسان نيم اوقيه ، مرّ چهار درهم ، كبر رومى سه درهم .
همهء اين داروها را كوبيده و ساييده و بيخته در روغن بلسان بيالايند و بعدا در عسل بسرشند و هربار به وزن يك درهم را با شربت عسل تناول كنند .
هامش
( 1 ) - كركم : زعفران - بيخ ورس يا چيزى شبيه آن - المنجد . كركم : زعفران - زعفران هندى - زردچوبه - معين .
كركم : زردچوبه يا زعفران يا چيزى هندى شبيه زعفران - تذكرهء انطاكى .