بزر كتان را با بزر ترتيزك كوبيده و ساييده بر ناخن بگذار !
سوختهء دردى شراب را با زرنيخ قرمز بر ناخن بگذار !
صمغ درخت صنوبر با زفت تر بسيار خوب است . همچنين زفت تر تنها و بدون آميزه از داروهاى بسيار خوب در علاج لكهء ناخن است .
اگر زفت تر با زرنيخ قرمز باشد اثرى عجيب دارد .
زفت تر اگر با ثمر سرو و سريش ماهى باشد ، بهترين علاج لكهء ناخن است .
بيخ گياه ترشك با سركه مخلوط شود و بر لكهء ناخن بمالند بسيار خوب است .
زردى ناخن
اگر رنگ ناخن زرد شده است علاجش چنين است :
زاج بلورى و مازو را بساى و با پيه اردك درهم بسرش و بر ناخن بمال !
زاج بلورى و مازوى ساييده را با زهرهء گاو بر ناخن بمال !
بزر گزنه را بكوب و بساى و در سركه بسرش و بر ناخن رنگ زرد بساى ! زردى از بين مىرود .
كوبيدگى ناخن
گاهى ممكن است فشارى و يا سببى بر ناخن آيد و نوعى كوبيدگى بر ناخن روى آورد ، علاج اين حالت به قرار زير است :
اول برگ آس يا برگ سبز و تازه برآمدهء انار را بر آن ببند و بعدا داروى نرمكنندهء ناخن را به كار ببر !
اگر اثر درد كوبيدگى و كوبيدگى به سر عصبهاى ناخن رسيده باشد ، پيههاى دارويى شناخته شده و مرهمهاى نرمكننده را به كار ببر !
خونمردگى زير ناخن
اگر حالت كوبيدگى ناخن سبب شده كه خون در زير ناخن جمع آيد و لخته و خشكيده شود ، به ترتيب زير عمل كن !
زفت و آرد را باهم مخلوط كن و بر آن بگذار ! و اگر اين داروگذارى بهره نداد ، ناچار بايد وسيلهء ابزارى نازك و تيز به آرامى و با حوصلهء تمام به طول اريب ناخن را بشكافى تا خونى كه در زير ناخن است بيرون آيد . و اگر در نتيجهء اين عمل ناخن بركنده شد ، بگذار خون زير ناخن بيرون آيد ؛ آنگاه ناخن بركنده شده را آرام بر جاى خود بچسبان تا سپرى براى زيرش باشد و گوشت زيرين به درد نيايد . و بعد از چند روزى به علاج لازم بپرداز !
اگر از بيخ ناخن چرك و ريم آمد ، با دست ناخن را تكان ده و يا به آرامى آن را بشكاف ! همينكه چرك از آن پاك شد فورا ناخن را بر جاى خود باز گردان و مگذار گوشت لخت شود ؛ زيرا دردى مىكند كه از درد كژدمه سختتر است . پس با همان ناخن بركنده يا به هر وسيلهاى كه باشد آن را بپوشان ! آب ولرم بر آن بپاش و روغن ولرم را بر آن بمال و بعد از آن مرهم باسليقون بر آن بگذار !
كتاب چهارم قانون در طب در اينجا خاتمه مىيابد . سپاس خداى عالميان را و درود و سلام بر سرور ما محمد ( ص ) فرستادهء خدا و تبارش .