بيمارى را در نظر گرفت و براى هر مرحلهاى علاج ويژه را به كار برد ؛ كه اينها را در علاج ورمها ياد گرفتهاى !
داروهاى گذاشتنى بر كژدمه از قرار زير است :
در سرآغاز پيدايش كژدمه انگشت را در سركهء گرم فرو كنند .
جالينوس مىفرمايد : « انگشت كژدمه زده را در سركهء گرم فرو كنند بسيار مفيد است . » كه يقين دارم اين فرمايش جالينوس در علاج كژدمهاى كه در مرحلهء سرآغاز است ، بسيار مؤثرتر از آن است كه در مراحل بعد از مرحلهء اول باشد . بويژه اگر سركه با سپوس آرد جو يا قاوت جو باشد بسيار خوب است .
مرهم كافورى - كه كافور در آن وارد است - بسيار خوب است .
افيون با لعاب اسفرزه و سركه درهم مخلوط شوند و بر كژدمه مالند يا بگذارند ، بسيار بهرهرسان است .
مازوى كوبيده و ساييده را بر كژدمه گذارند و ببندند ، ممكن است از كژدمه به كلى جلوگيرى كند .
چرك داخل گوش با صمغ فيلزهره بسيار خوب است و اثرات كژدمه را خنثى مىسازد .
صمغ فيلزهره به تنها ، خود داروى علاج كژدمه است .
سماق ، سونش عاج و اقاقيا هركدام باشند با اسكنجبين بسرشند و بر كژدمه گذارند و ببندند .
مازوى كوبيده را با عسل بر كژدمه بگذارند ، نمىگذارد كژدمه خود را مستحكم كند .
بر دوام بايد انگشت آسيبديده را در آب سرد فروكنند .
افيون در تسكين درد كژدمه اثر شگفتانگيز دارد .
لعاب اسفرزه نيز در تسكين درد كژدمه مفيد است .
مازو ، پوست انار ترش ، سونش مس و انجير خشك در اندازه برابر با عسل يا با رب انگور و يا با گلاب قند درهم بسرشند و بر كژدمه بگذارند و ببندند .
اگر بيم چرك كردن بود ، نبايد به هيچ وجه روغن يا آب به كژدمه نزديك شود .
بيخ شيرينبيان را خرد كنند و بسايند بر كژدمه گذارند خوب است .
كندر ساييدهء تنها از داروهاى خوب كژدمه است . و اگر كندر با داروهاى ديگر تركيب شود باز خوب است .
ثمر آس ( مورد ) با رب انگور بپزد و ممكن است مانع از كژدمه شود .
داروى تركيبى زير كژدمه را ريشهكن مىكند و شفا مىدهد .
نسخه : الوا ، گلنار ، كندر و مازو همه را ساييده در عسل بسرشند و بر كژدمه گذارند .
نبايد از اول تا آخر سردىبخشها را در علاج كژدمه به كار ببرى ؛ زيرا اگر از مرحله اول و سرآغاز تجاوز كرد ، داروى سردىبخش ، پوست را سفت مىكند و مادهء به وجودآورندهء كژدمه
قانون ( فارسى ) — صفحة 221
مساهمون: أبو علي سينا
ص٢٢١