زندگى بينجامد - كه در علاج پيسگى نياز مبرم به خون و روان هست - پس بهتر آن است كه تا ممكن باشد داروهاى ماليدنى و گذاشتنى استعمال كنى و غذاى بيمار را اصلاح گردانى . غذاى زود هضم بدون لزجى بخورد و چرب نباشد . از خوردن سبزيها ، حليم و امثال آن دورى كند .
دو روش استفاده از داروهايى كه در علاج بهك سفيد و پيسگى سفيد مصرف دارند - كه بايد بر جاى لكهدار استعمال شوند - وجود دارد :
1 - در اولين مرتبه بايد داروى گذاشتنى بر لكه ، بسيار زداينده و بسيار جذبكنندهء خون و بسيار گرمىبخش به اندام آسيبديده باشد .
2 - سپس در درجهء دوم بايد دارو زخمآور و پوستانداز باشد .
در علاج لكهء بهك سفيد گاهى دارويى را به كار مىبرند كه لكه را رنگآميزى مىكند .
بهترين روش استعمال دارو بر لكه نهادن و ماليدن ، آن است كه قبل از دارو گذاشتن لكه را ماساژ دهند تا قرمز مىشود آنگاه دارو را استعمال كنند ؛ مثلا وسيلهء برگ درخت انجير لكه را ماساژ دهند تا نزديك به خون آمدن شود ، آنوقت است كه دارو خوب اثر مىكند . يا در نقاطى متعدد از لكه سر سوزن فرو كن و آنگاه دارو را بمال يا بگذار .
اگر داروهاى ماليدنى را در آفتاب بر لكه بمالند بهتر است كه تابش آفتاب در تأثيربخشى دارو كمك مىكند .
بهترين داروى علاج پيسگى آن است كه جاى لكهدار را زخمى سازند ، يا كارى كنند كه جاى لكهدار تاول زند و مادهء بدجنس لكهزا از تاولها پاك شود و باز دارو را بگذارند . و ممكن است نگذارى تاول بزند ؛ داروى قوى بگذار و همينكه زياد درد گزشى احساس شد آن را بردار و بعد از تسكين درد و استراحتى كه مىدهى باز ماليدن دارو را از سر گير !
داروهاى علاج پيسگى در درجهء اول - كه گفتيم بايد بسيار زداينده و جذبكنندهء خون و گرمىبخش باشند - از قرار زيرند :
خربق سفيد ، خربق سياه ، آهك ، زرنيخ ، كندس ، مويزك ، بيخ هزارچشان ، كوشاد ، ثمر سرو كوهى ، صمغ صنوبر ، بيخ خون سياوشان ، بيخ برواق ( گياه سريش ) كف دريا ، صمغ انگدان ، پوست بيخ كبر ، خردل ، سپند ، بزر ترب ، بيخ سيماهنگ ، بزر ترتيزك آبى ، روناس ، قاقله ، خامالاون ، زاج ، زاج قلقند ، زنگار ، گوگرد ، قطران - كه در حمام استعمال شود ، موسير ، كوشنه ، زراوند ، آلاله ، صمغ سداب كوهى ، شير گياه شير سگ ، گرمدانه - كه بسيار خوب است ، پياز نرگس هم خوب است ، گوگرد با سركه بسيار خوب است اگر بر دوام بر لكه مالند و بارها تكرار كنند .
نشادر و روغن تخممرغ آزموده شدهاند كه بر جاى لكهدار مالند خوبش مىكند .
بيخ لوف بزرگ اثرى عجيب دارد .
بيخ نيلوفر و خون مار سياه پوستهانداز خوبند . بيخ گياه سقمونيا ، برگ خشكيدهء درخت انجير ، برگ خرزهره ، زنجبيل شامى و برگهاى زنجبيل شامى و اشتر خار .
داروهاى آبكى كه در علاج لكهء سفيد پيسى مفيدند عبارتند از : سركه ، آب پرهاى گل
قانون ( فارسى ) — صفحة 165
مساهمون: أبو علي سينا
ص١٦٥