4 - ماليدنيها بر مو كه نگذارند مو سفيد شود :
هر نوع روغن از روغنهاى گرممزاج نيروبخش و هر مايع و داروى آبكى گرممزاج و نيروبخش كه هماهنگ با مزاج روغنهاى گرم و نيروبخش باشند ، اگر بر مو ماليده شوند خوب است ؛ كه اين نوع از داروها گرماى سرشتى مزاج مو را حفظ مىكنند و غذايى كه ويژهء ريشهء موها است به كف كردن و فاسد شدن نمىانجامد . چنين داروهاى مناسب با مو كه از سفيد شدن مو جلوگيرى مىكنند از قرار زيرند :
الف - قطران را بر مو بمالند و چهار ساعت بماند و آنگاه به حمام روند و بشويند . همين دارو سر سردمزاج را نيز معالجه مىكند .
ب - زفت ناخشكيده و هنوز تر و كممايه و آبكى را بر مو مالند و بعد از مدتى در حمام بشويند .
ج - روغن كوشنه خوب است و بسيار قوى .
د - روغن بان خوب است .
ه - روغن سياهدانه از هر داروى ديگرى تأثيربخشتر است .
و - روغن خردل خوب است .
ز - روغنى كه با پيه هندوانهء ابو جهل همراه است خوب است .
داروى تركيبى زير نيز بسيار خوب است .
نسخه :
روغن خردل و روغن سياهدانه را بياور ! سياهدانه در آن بريز و بگذار بپزد . بعد از آن پيه هندوانهء ابو جهل را در آن روغن مخلوط كن و باز بر آتش بگذار بپزد . يا پيه هندوانهء ابو جهل و سياهدانه را باهم در روغن بريز و بپزد و بر موها بمالند .
روغن گرفته از زيتون ديمى ( آبيارى نشده ) را اگر هر روز بر مو مالند نمىگذارد سفيد شود .
اين داروى تركيبى كه در زير مىآيد ، از جمله داروهاى خوب نگهدارندهء سياهى مو است .
روغن زيتون نارسيده سيصد و هفتاد و هشت مثقال ، سنبل ده مثقال و نيم ، ناخن پريان سه مثقال و نيم ، شكوفهء گورگياه سه مثقال و نيم . داروها در آن روغن زيتون بپزند تا يك سوم از روغن زيتون مىماند . يا روغن زيتون يكصد و هشتاد و نه مثقال باشد و همه را در آب بپزند و آنقدر بر آتش بجوشد تا آب همگى بخار مىشود و از بين مىرود . بعد از آن هفت مثقال اقاقيا را در شراب ريزند و بسايند تا خوب نرم و ساييده و با شراب مخلوط مىشود ؛ در شراب به هم زنند و بر آن روغن زيتون اضافه كنند و بر سر مالند .
نسخهء ديگر :
روغن پنبهدانه ، روغن آس و روغن آمله هريك يك جزء متساوى كه همه باهم نود مثقال شوند ، مشك زمين ، دارچين ختايى ، سنبل ، سياهدانه ، ميخك ، پيه هندوانه ابو جهل ، كوشنه ، عود خام ، شكوفهء گورگياه و نى نهاوندى از هريك يك جزء متساوى كه همه باهم صد درهم شوند و در
قانون ( فارسى ) — صفحة 131
مساهمون: أبو علي سينا
ص١٣١