اگر خواستى داروى اسهالى سبكتر باشد ، معجون تلخ را با پيه هندوانهء ابو جهل و تربد تجويز كن كه در ماه سه يا چهار بار بخورند .
اگر تنها يك بار پاكسازى كافى نبود ، بارها تكرار شود و در ميان اسهالى تا اسهال ديگر فاصله انداز كه بيمار استراحت كند .
اگر ديدى پوست سرى كه به درد روباه مبتلا است سرخ شده و رگهاى پيشانى و گيجگاه سرخ ديده مىشوند - كه نشان از پرخونى است - بعد از آنكه خونگيرى عمومى را به عمل آوردى و ديدى كه لازم است خون از بين رگها نيز بگيرى بگير ! اما اگر ديدى كه ناگزير از گرفتن خون اين رگها نيستى ، اين رگها را مزن ! زيرا براى علاج درد روباه به خون در آن اطراف نياز مبرم هست .
داروهاى پاكسازى سر - كه عبارت از در گلو گردانيدنى و به بينى كشيدنيها است - همه را در بحث راجع به علاج بيماريهاى سر ياد گرفتهاى !
داروهاى گذاشتنى و ماليدنى برجاى مو ريخته به ترتيب اولويت از قرار زيرند :
1 - شير گياه شير سگ كه سه سال بر آن نگذشته و از كهنگى از اثر نيفتاده است . طرز استعمالش را ضمن دستورات معالجهء اين حالت مىدانى .
2 - در درجهء دوم صمغ سداب كوهى است كه واقعا در اين باره تأثير شگفتآور دارد .
3 - درجهء سوم تخم ترتيزك و خردل آيد .
4 - خاكستر آلاكلنگ با زفتتر خوب است .
5 - مويزك ساييده با روغن غار مخلوط باشد بسيار خوب است .
6 - شير گياه لبانه را بر آن بمالى تاول مىزند و تاول سر باز مىكند و مادهء بدجنس از آن پاك مىشود .
هرگاه جاى مو ريزش كرده شروع به پوستهاندازى كرد ، موى از زير پوست سر بر مىآورد .
اگر به داروى بسيار قوى نياز داشتى ، كبيكه را برجاى مو ريخته از درد روباه بگذار اما به زودى بردار ! بعد از آن گوگرد ، خربق سياه ، خربق سفيد ، بزر ترتيزك آبى ، كف بورك ، هر دو نوع از كف دريا ، پوست نى ، سوختهء بيخ نى ، پشك موش ، سوختهء پشك گوسفند ، فلفل دراز ، خردل ، سوختهء فندق ، برگ انجير ، كندس ، ريشهء گياه ماميران و قطران ، هركدام را استعمال كنى مفيد است .
اگر زهرهء گاو نر با داروى علاج درد روباه باشد خوب است .
بادام كه درسته پوست و مغزش باهم بسوزند و بر آن مالى خوب است .
كندر را خرد بساى و چند روزى در سركهء بسيار تند بگذار بماند و بخيسد و بر جاى درد روباه بمال !
خرنوب مصرى نيز ضمن داروهاى علاج درد روباه است .
روغن غار و روغن كرچك بهترين روغنهاى علاج اين حالتند كه با داروهاى علاجى مخلوط
قانون ( فارسى ) — صفحة 124
مساهمون: أبو علي سينا
ص١٢٤