رخ مىدهد و سببهايش از اين قرارند :
الف - مغز بيمار ناتوان مىشود .
ب - حرارت غريزى و سرشتى به اندرون بدن مىرود و در ژرفا قرار مىگيرد .
ج - ماده پليد و بدگوهر است .
د - از تشويش در حركت ، حرارت - كه تازه شروع مىكند - بخارهايى به سوى بالا روان مىسازد ؛ اين حالت خوابآلودگى دوام مىكند تا شعلهور شدن ماده آن را تحليل مىبرد و در اين تحليل بردن بخار سردى مزاج مغز - كه در مغز موجود است - و سردى خلطى كه در راه متعفن شدن و گرم شدن است كمك مىكنند .
براى شناسائى حال تب و براى اينكه معلوم كنى كه تب عفونى گريبانگير بيمار از كدامين نوع تب است ، مىتوانى از خود حالت تب نشانيهايى كسب كنى كه به قرار زيرند :
1 - آيا تب شديد است و بيمار را بسيار آزار مىدهد ؟
2 - آيا تب نرم است و سبب آزار بسيار نمىشود ؟
3 - سبب مستقيم و نزديك به هنگام مبتلا شدن چه بوده ؟
4 - سببهاى پيشين و قديمتر از وقت ابتلا به بيمارى تب چه بودند ؟ - كه اينها را سابق ذكر كردهايم .
5 - آيا تب دستبرندار است و مىپايد ؟
6 - آيا تب از آن نوع است كه مىآيد و مىرود ؟
7 - آيا در اثناى حرارت زياد گاهگاهى حرارت پايين مىآيد ، يا نه ؟
8 - آيا تب همراه لرزه و سرما و چندش بدن است ، يا غير آن ؟
9 - اگر با تب لرز و احساس سرما و چندش بدن همراه است ، اين حالات در چه وقت از اوقات چهارگانهء نوبت تب پيدا مىشوند ؟
10 - حالت تب با عرق كردن زياد خاتمه مىيابد ، يا با عرق كم ؟ يا اصلا عرق كردنى در ميان نيست ؟
11 - روند بهداشتيى كه بيمار قبل از ابتلا به تب داشته چگونه بوده است ؟
12 - سن بيمار چقدر است ؟
13 - سيماى بيمار قبل از حالت تب و در حالت تب چه تغييراتى يافته است ؟
14 - هنگام ابتلا به بيمارى فصل و موسم كدام و چگونه بودهاند ؟
15 - حرفه و كار بيمار مبتلا به تب چيست ؟
16 - نبض بيمار مبتلا به تب در حال نوبت بيمارى در چه حالى است ؟
17 - ادرار بيمار چگونه است ؟
از بررسى اين همه موارد مىتوانى چگونگى حال تب و نوع آن را بشناسى !
قانون ( فارسى ) — صفحة 65
مساهمون: أبو علي سينا
ص٦٥