حرارت بالا و پايينهايى دارد و گاه به گاه حرارتش فروكش مىكند ، ممكن است از اثر يك بار قى كردن يا اسهال شدن يا عرق كردن يا ادرار كردن دست بردارند ، و بيمار رهايى يابد . تب سوزان هم ممكن است از اين سببها كه ذكر شد و نيز از خوندماغ دست از سر بيمار بردارد .
اين را نيز بدان ! كه مرحلهء نخستين تب نوبه يا نوبت تب نوبه درازتر از مراحل سهگانهء ديگر است .
در حالت نوبت تب يك شبانهروزى مرحلهء سوم كه مرحلهء توقف افزايش درجهء حرارت است و قبل از مرحلهء پايين آمدن درجهء حرارت است از ساير مراحل طولانىتر است .
در نوبت تب سوزان مدت پايين آمدن - كه مرحلهء چهارم است - از ساير مراحل تب طولانىتر است .
در نوبت تبى كه هر روز به سراغ بيمار مىآيد ، مرحلهء نهايى يعنى مرحله توقف افزايش حرارت و مرحلهء چهارم ( مرحلهء پايين آمدن تب ) از ساير مراحل و حالات تبهاى ديگر طولانىتر است .
كمتر ديده شده است كه نوبت تب چهار در ميان و نوبت تب هر روزه بهطور كلى بيمار را رها كنند .
اگر تبهاى عفونى بويژه تبهاى عفونى ناشى از ورم را چنان كه شايد و بايد معالجه نكنند ، بيمار را به پژمرده شدن بدن سوق مىدهند .
تبهاى عفونى بسيار شديد در معالجه كردن ويژگى دارند ؛ در چنين حالاتى خوردن غذا را براى بيمار تجويز كن ! امّا منظور از تجويز غذا آن نيست كه طبيعت را با مادهء بيمارى روبرو سازى . ممكن است در حين معالجهء تب عفونى شديد ناگزير از تجويز آب سرد باشى كه بيمار بخورد . منظورت از خوراندن آب سرد به بيمار نبايد همين باشد كه مادهء حرارتزا را يكباره فرونشانى و نخواهى كه ديگر نياز به خاموش كردن از راه ديگرى باشد . اما اگر منظور از تغذيه دادن بيمار يا تجويز نوشيدن آب سرد به بيمار چنان باشد كه ما در آتيهء نزديك دستوراتش را مىدهيم ، به تغذيه و تجويز آب سرد نوشيدنى براى بيمار اقدام كن و دو منظور سابق را به اهمال بسپار !
فصل پنجم نشانى از روىآورهاى تب
وقتى كسى تب عفونى دارد و به تو مراجعه مىكند تو او را به دقت معاينه كن ! و هرچه را كه مربوط به سبب بروز تب است از بيمار درياب . مثلا :
1 - بيمار قبل از مبتلا شدن به بيمارى تب عفونى ، در زمينهء غذا و مراعات خود چه روندى داشته و در چه حالتى بوده است ؟
2 - حالتى كه در آن است و با تب روبرو شده است چگونه است ؟