نشانيها
1 - سبب آشكار است كه سرما باشد .
2 - وقتى بيمار تب دارد دست بر پوستش بگذار ! نخست كه پوستش را لمس مىكنى بسيار گرم نيست ؛ مدتى دست را نگهدار احساس مىكنى كه حرارت بالا مىآيد .
3 - نبض تبزدهء سرما ، آنطور كه در حالت تب اندوهى ، تب اهتمامى ، تب گرسنگى مشاهده مىشود ، كوچك نيست ؛ زيرا در حالت تب ناشى از سرما تحليل رفتنى در ميان نيست . نبض در حالت تب نياز است كه سريع باشد و هست . اگر سرماى به وجودآورندهء تب سرما بسيار شديد و به افراط باشد ، نبض سريع مايل به سختى مىزند .
4 - چشم بيمار گود نرفته است . ممكن است چشمهايش بادكرده به نظر آيند ؛ كه از اثر حبس شدن بخار باد مىكنند .
5 - ادرار بيمار گاهى ممكن است به رنگ سفيد باشد ، كه سفيدى ادرار سببش حرارت در داخل بند آمده است . و گاهى ممكن است رنگ تغيير دهد . اين وقتى است كه حرارت حبس شده در داخل ، به جاى اينكه از سوراخهاى ريز پوست بيرون آيد ، چون راه بر او بسته شده است ، راه ريزش بول را در پيش گرفته باشد .
علاج
1 - بيمارى كه تب مىكند بايد خوب او را بپوشانند تا عرق كند .
2 - بعد از آنكه درجهء تب پايين آمد بايد او را به حمام ببرند و در هواى گرم حمام بماند و در آب گرم حمام آبتنى كند .
3 - آبهايى را كه گياهان از قبيل : مرزنگوش ، شبت و سوسنبر در آنها پخته است بر خود بپاشد .
4 - تن را وسيلهء داروهاى بازگشاى مسامهاى بندآمده و سستىبخش مسامها ماساژ دهد .
5 - بعد از عرق كردن و بعد از ماساژ دادن بدن و آبتنى كردن با آب بسيار گرم ، داروهاى ماليدنى بر تن بمالد .
6 - قبل از تن شستن با آب گرم حمام ، در هواى گرم حمام بماند و تن را خيس عرق كند .
7 - بعد از حمام بخار و تنشوئى با آب گرم حمام ، روغنهاى گشايندهء مسامها را بر تن بمالد .
8 - روغنهايى از قبيل : روغن شبت ، روغن خيرى و روغن بابونه را بر سر بريزد .
9 - غذاى سبك بخورد .
10 - عطر بردارد و بو كند .
11 - شراب سفيد كممايه يا شراب مخلوط با آب بخورد . شراب مخلوط با آب از شراب سفيد كممايه مفيدتر است و هر دو نوع شراب از آب بهترند ؛ زيرا شراب سبب عرق كردن مىشود و ادرارآور هم هست .
12 - تناندايى وسيلهء روغن براى كسانى كه تب خستگى دارند مفيدتر است از كسانى كه تب خشكى از سرما دارند .