كمى گودى در آنها هست و بر پيچ و خمهاى ران درست مىنشينند و تمامى پا را در بر مىگيرند .
در اين باره ملاحظاتى دارم :
اگر اين قالبها و ناودانيها كوتاه باشند و ساق پا را زير پوشش قرار ندهند و نرسند ، بهرهء چندانى - كه منظور نظر طبيب باشد - نمىرسانند . و اگر اين قالبها و ناودانيها دراز باشند بيمار را خسته و افسرده مىگردانند - هرچند اگر كوتاه هم باشند باز مزاحمت ايجاد مىكنند . فايده درازى آنها يكى آن است كه بقيهء قسمتهاى سالم و آسيبنديدهء پا را از حركت منع مىكنند ؛ زيرا ممكن است حركت دادن پا گاهى براى استخوان شكسته زيان در برداشته باشد و بويژه كه بيمار در حال بىخبرى و در خواب باشد ، اين جلوگيرى از حركت بىرويهء پا بسيار مفيد است . اما در مجموع تا شكستگى استخوان ران بسيار سخت و بغرنج نباشد به چنين ابزارهايى نيازى نيست . و اگر اينها را به كار مىبرى ، حتما بايد استفاده از آن قبل از ورم كردن جاى شكسته شده باشد ؛ كه اگر محل شكستگى ورم كرد تاب و تحمل اين ابزارها را ندارد . روى هم رفته اين ابزارها سنگين و تكليفى و خستهكننده و مزاحم هستند و تا ممكن باشد و تا راه چارهء ديگرى باشد از اينها استفاده مكن !
كسى كه رانش را شكستهبندى كردهاند بايد عادات زمان تندرستى را حفظ كند و چنان بايستد و بنشيند و حركت كند كه در زمان تندرستى مىكرد . باز و بسته شدن پا را مداوم تمرين كند و مخصوصا باز كردن پا را كه بيشتر مورد نياز است .
اين را نيز بدان ! كسى كه سرين يا رانش شكسته و شكستهبندى شده و خوب شده است ، كمتر اتفاق افتد كه اقلا كمى نلنگد و كج نرود .
اگر از اثر شكستن استخوان ران ، ماهيچههاى ران پاره پاره شوند ، نخست فرو مىهلند و بعدا مىترنجند .
فصل پانزدهم شكستگى كاسهء زانو
كمتر اتفاق مىافتد كه كاسهء زانو بشكند و اكثرا از آسيبى بسيار شديد كوبيده مىشود . به وسيلهء دست زدن طبيب از زبريى كه با دست حس مىشود و از صدايى كه ممكن است وسيلهء گوش شنيده شود ، مىتوان حالت كاسهء زانو را تشخيص داد .
علاج
بيمار ساقش را دراز بكشد ، كاسه را در جاى خويش بچپان ، و اگر از جا جدا شده است آن را بگير و نزديك به جاى اول كن و هول ده كه به جاى خود بازگردد .