دارويى تركيبى هست كه هم سردگردانندهء حرارت تبدار است و هم نرمىبخش شكم .
تركيبش چنين است :
نسخه :
گشنيز ، تباشير و گل محمدى از هريك به وزن نيم درهم ، كافور به وزن يك طسوج ( دو حبه يا دو حبه و نيم ) ، سقمونيا ( محموده ) تا نيم دانگ . همه را درهم مخلوط كنند و درهم بسرشند و حب سازند ، مقدار تناولى يك دانگ باشد .
نسخهء ديگر :
شيرخشت به وزن پنج درهم ، ترنگبين به وزن پنج درهم ، افشرهء سيب شامى و افشرهء به در مقدار برابر ، آب افشرهء گشنيز سبز يك ششم آب افشرهء سيب باشد . آب ميوه و سبزيها را بر شير خشت و ترنگبين ريزند و چنان باشد كه آب افشرهها شير خشت و ترنگبين را بپوشانند و بر آتش گذارند تا تقريبا منعقد مىشود . بعد از آن كافور به وزن يك دانگ و نيم و سقمونيا به وزن يك درهم بياورند . آن داروى بر آتش گذاشته را از آتش پايين بياورند و كافور و سقمونياى خرد و ساييده شده را بر آن بپاشند ، و سر ظرف بپوشانند كه دارو تحليل نرود و بخار نشود . بگذارند تا به آرامى خود به خود منعقد مىشود . مقدار تناولى از دو درهم تا دو درهم و نيم است .
نسخهء ديگر :
شيرخشت ، ترنگبين و نبات . اين سه دارو را حلوا سازند ، كافور دو حبه تا دو حبه و نيم ، سقمونيا ( محموده ) تا وزن يك دانگ . در هر مقدار تناولى يكباره از آن حلوا وارد باشد و بيمار بخورد . هم بسيار لذيذ است و هم مفيد . [ هم زيارت هم تجارت ] .
كسى كه در تابستان به تب سرد مبتلا مىشود ، نبايد به جايى پناه ببرد كه بادبزن در آن كار مىكند و بويژه اگر تبكرده عرق كرده باشد ابدا نبايد در جاى داراى بادبزن بنشيند ، تا مادهء تحليل شده را كه به وسيله عرق بيرون مىآيد از بيرون آمدن باز ندارد .
داروهاى به صورت قرص در چنين حالت تبى در مرحلهء نخستين پيدايش تب فايده نمىبخشند ، امّا اگر بعد از رسيدن و پخته شدن مادهء بيمارىزا استعمال شوند مفيد است .
كسانى كه تب دارند و مادهء سبب تب به معدهشان چنگ زده است و حالت تبشان به تب دق شبيه است و بعد از شفا يافتن از تب مراعات خود را نكردهاند گاه گاهى احساس مىكنند كه تب گرفتهاند . ليكن اين حالت تب جاى نگرانى نيست ؛ زيرا سبب ، ترك عادت مراعات بهداشت بعد از تب است . قرص دارويى ضد تب براى اين حالت بسيار مفيد است .
هرچه را كه دربارهء اين تبها تاكنون گفتهايم همه را به خاطر بسپار و فراموش مكن !