فصل اوّل بيماريهاى مقعد بهطور همگانى
بدان ! كه بيماريهاى در ارتباط با مقعد به آسانى علاجپذير نيستند ؛ زيرا :
1 - مقعد گذرگاه و مىتوان گفت به نسبت بدن شاهراه است ؛ هرچه از بالا وارد شود از اين گذرگاه بيرون مىرود .
2 - اين گذرگاه حالت وارونه دارد ؛ در پايين تنگ و در بالا گشاد و گشادتر مىشود .
3 - بسيار حسّاس است .
4 - در پايينتر از هر اندام ، گذرگاه مواد بيرون ريختنى واقع شده است . هر تفالهاى هر وقت كه از بدن جدا مىشود راه مقعد را مىپيمايد و مقعد را حركت مىدهد و اگر دردى داشته باشد آن را افزايش مىدهد ، بنابراين از تأثير دارو محروم مىماند ؛ زيرا در حالت آرامش است كه دارو مؤثر واقع مىشود . و از آنجا كه وارونه واقع شده است ، دارو را به زحمت مىپذيرد . و نيز از آنجا كه بسيار حساس است ، دردش از اندامان ديگر بيشتر است و درد زياد خود بيشتر جذب كنندهء بيمارى است . بهعلاوه چون در پايين پايين قرار دارد به آسانى چيزهاى ريختنى و ناباب به سويش سرازير مىشوند و به آن مىرسند ؛ بويژه اگر حالتى از ناتوانى و آسيبديدگى در مقعد باشد كه از پذيرش هر مادهاى ناگزير گردد ، كار مقعد زار است .
فصل دوم بواسير
اين را بدان ! كه بسيار رخ مىدهد كسى شكايت از درد مقعد مىكند و گمان مىرود كه اين شخص بواسير دارد ، در صورتى كه قرحههايى در رودهء مستقيم و بالاتر از آن دارد و مىپندارند بواسير