اوّل بيان شد ، يعنى رطوبتى كه مورد جذب و تقسيم واقع نيست . اگر كرم از رطوبت داخل روده مستقيم متولّد شود ، زادهء رطوبت نوع دوم است كه بحث كرديم . كرمهايى كه از رطوبت داخل روده كور يكچشم و رودهء قولون به وجود مىآيند از ردهء كرمهاى قسمت سوم هستند كه ذكر شد .
كرمهاى دراز از دسته كرمهاى حالت اول هستند ، كه شايد درازى آنها به يك زرع برسد .
كرمهاى استوانهاى و پهن از ردهء سوم هستند ؛ هرچند احيانا اين نوع از كرمها در رودههاى بالائى نيز به وجود آيند . مخصوصا آن كرمهايى كه بزرگتر و كلفتترند و شايد در غير رودهء قولون و روده كور يكچشم متولد نشوند و بعدا از جانب مقعد يا معده منتشر شوند .
كرمهاى كوچك از ردهء دوم هستند .
كرمهاى پهن و استوانهاى چنان مىنمايد كه از خود مادهء لزج چسبيده به سطح روده متولد مىشوند و پردهء نازك خلمى آنها را زير پوشش قرار داده است و مادهء كرم در آن چون جنين جاى گرفته است و شبيه جنينى در اين زهدان ويژه نمو مىكند و در آنجا به تعفن لازم دست مىيابد و جان مىگيرد .
كم زيانترين كرمهاى شكم ، كرمهاى كوچكند كه اين كوچك بودن خود سبب كمزيانى آنها است . علاوه بر كوچكى ، اولا از اصل و اساس روده دورند و ثانيا مادهء مدفوعى كه برهم فشرده و نيرومند باشد آنها را با خود بيرون مىدهد . امّا اگر همين كرمهاى كوچك مدت زيادى بمانند بزرگ مىشوند و اگر بزرگ شدند از ساير كرمها خطرشان بيشتر است ؛ زيرا از بدگوهرترين ماده خلق شدهاند .
كرمهاى پهن بعد از كرمهاى كوچك - كه بزرگ شوند - در درجهء دوم خطرناكى و زيانبخشى هستند ؛ زيرا مادهء سرشتى كرمهاى پهن از مادهء سرشتى كرمهاى دراز بدگوهرتر است . كرمهاى دراز نيز زيان آورند امّا از دو كرم ياد شده كمتر ؛ كه مادهء اوليهاش به بدگوهرى دو نوع مذكور نمىرسد .
كرمهاى پهن و كرمهاى كوچك براى بيرون آمدن از راه مقعد از ساير كرمها آمادهترند ؛ زيرا :
1 - زادگاهشان به مقعد نزديك است .
2 - ناتوانند و ياراى آن را ندارند كه تند به روده بچسبند و چنگ در روده زنند . درحالىكه كرمهاى دراز كمتر اتفاق مىافتد كه خودبهخود از مقعد سر بيرون آورند ؛ زيرا به شدّت چنگ در رودهء مادر زدهاند .
فصل سوم روىآورهاى ناشى از كرم شكم
اگر كسى كه كرم شكم دارد با تب روبرو شود ، روىآورهاى بيمارى شديد و بسيار بدخيم و پليد رخ مىدهند ؛ زيرا :
1 - گرماى ناشى از تب غذاى كرمها را برمىچيند و از بين مىبرد ، كرم - كه غذايى برايش نمانده