نسخه :
زفت به وزن سه درهم ، شراب سياه انگورى غليظ ، روغن فيجن و روغن حيوانى از هريك به وزن يك اسكرجه . همه را درهم قاطى كن و حقنه ساز .
اگر مىخواهى كه مادهء حقنه در علاج قولنج قوى باشد ، برگ انجير ، شير انجير و ليفهاى درخت انجير را در مادهء حقنه بريز !
فصل پنجم داروهاى تناولى براى اسهال دادن مادهء بلغم در قولنج بلغمى
برخى از اين داروها به صورت حب هستند و در اسهال دادن مادهء بلغمى در بيمارى قولنج مفيدند كه عبارتند از : حب شبرم ( گاوكشك و سكبينه ) ، حب سكبينه و بيخ هويج بيابانى و حب سكبينه با اسپند .
نسخهء ديگر :
تربد ، صبر ( الواى سقوطرى ) و پيه هندوانهء ابو جهل هريك يك جزء . محموده يك سوم جزء . همه را باهم در عسل كف گرفته بسرش و از آن قرص بساز .
اينك حبى بسيار خوب در علاج قولنج بلغمى .
نسخه :
پيه هندوانهء ابو جهل به وزن يك دانگ ، زنجفيل به وزن يك دانگ ، ايارج فيقرا ( معجون تلخ مسهل ) به وزن دوسوم درهم . همه را باهم بسرشند و از آن حب سازند كه بيمار تناول كند . و اگر خواستى كه آن را قويتر گردانى محموده را هم بر آن بيفزاى .
مسهلهاى ديگر - غير از اينها كه ذكر كرديم - عبارتند از :
اسقفى ، تمرى ( خرمايى ) ، شهرياران ، معجون مسهل تقويت شده با پيه هندوانهء ابو جهل و روغن كرچك و مسهل ساخته شده از ميوهء به .
اگر مادهء مدفوعى و بلغم در روده گير كردهاند و تشخيص دادى كه مادهء مدفوعى بيشتر است و هر دو درهم آميختهاند و به شكل فندق درآمدهاند ، و براى بيرون آمدن گوششان بدهكار نيست ، حب زير را به جان آنها انداز كه كار را يكسره مىكند .
نسخه :
شير گياه شيرسگ ، ثمر خامالاون خوب و برگزيده و سقمونيا ( محموده ) هر سه را در اجزاء متساوى درهم بسرش و حب ساز و به بيمار بده . اندازهء تناولى يك درهم باشد .
داروى مسهل بسيار قوى زير در علاج قولنج بسيار مفيد است .