گرمى بخشيدن به پشت در بحث كوژى را شرح دادهايم ؛ ليكن چيزهايى هست كه در علاج درد پشت ناشى از سردى ويژگى دارند مثلا : روغن گياه شير سگ را بر پشت بمالند . داروهاى تناولى كه در اينباره خاصيت دارند عبارتند از : ترياق چهارگانه ، يا روغن كرچك با آب كرفس . داروى تركيبى زير نيز بسيار خوب است .
نسخه :
نخود سياه در آب بخيسد تا نرم مىشود . مقدار زيادى سوسن زرد ، روغن حيوانى به وزن چهار درهم و عسل يك درهم . به مدت چهارده روز هر روز از آن بخورند .
مارچوبه را بخورند و به خوردنش عادت كنند و ادامه دهند بسيار بهرهرسان است .
اگر كسى سردمزاج است و به درد پشت مبتلا است ، به وسيلهء حب منتن خود را اسهال دهد فايده بيند .
داروهاى گذاشتنى بر پشت دردمند :
برگ خرزهره را بر پشت گذارند پشت درد كهنه را نيز شفا دهد .
جواشير ، مقل ، اندران ، سكبينه ، گند بيدستر و گياه شير سگ اگر هريك به تنها ضماد پشت شوند مفيدند و اگر با روغن غار و روغن فيجن و روغن استرك و روغن كرچك به كار روند بسيار بهتر و مفيدتراند .
روغن گياه شيرسگ و روغن كوشنه را بر پشت بمالند خوب است . روغن سوسن در اين مورد تأثير عجيب دارد . بهتر آن است كه پشت دردمند را اول گرم كنى سپس به وسيلهء پارچهاى زبر آن را ماساژ دهى و بعدا روغن بمالى .
فصل دوم درد تهيگاه
پهلو درد سببهايش به سبب درد پشت نزديك است و اكثرا از جمع آمده با دو مادهء بلغمى است و همان علاجهاى درد پشت برايش كافى است .
داروى تركيبى زير در علاج پهلو درد خوب است .
نسخه :
شنبليله ، بزر ترتيزك ، بزر كرفس ، ننه حوا ، زنجفيل و دارچين هريك يك جزء متساوى . سكبينه به اندازهء همه . همه را درهم بسرش و قرص از آن بساز و استعمال شود . اگر درد تهيگاه از اثر ورم يا از شراكت اندام ديگر ناشى باشد اين دارو آن را شفا مىدهد .
بسيار كم اتفاق افتد كه پهلو درد سببش سوء مزاج گرم و خشك باشد يا سوء مزاج همراه مادهء خلط باشد مگر از اندامان ابزارى بول و از رودهها تأثير پذيرد كه علامت و علاج هر دو حالت را مىدانى .