نسخه :
برگ خشكيدهء فيجن ، خزامى ( ارونه ) ، زيره ، ننه حوا ، بزر پنج انگشت ، بورك و پونه از هريك يك جزء متساوى . سس صغير به اندازهء همه . مخلوط اين داروها باهم در عسل بسرشند و بر جاى فتق گذارند .
نسخهء ديگر :
سداب ( فيجن ) ، زيره ، پنج انگشت ، پونه ، سوسن زرد ، ثمر غار ، مرزنگوش ، درمنه ، استرك . اين داروها همگى باهم يا تك تك و يا چند تا از آنها باهم در علاج فتق بادى ضماد شوند خوبند .
روغنهايى كه بر جاى فتق مىمالند بايد از نوع روغن كوشنه ، روغن زنبق و روغن سنبل رومى - كه خاصيت دارند - باشند .
اگر از داروهاى تحليل برندهء باد بر جاى فتق ببندى و باندپيچى كنى ، بهره رسان است .
اگر ديدى كه درد بسيار شديد است از داروهاى زير ( تك داروها ) يا همه باهم يا هرچند مصلحت ديدى شياف بساز و بيمار بردارد .
عسل ، بورهء قرمز ، سكبينه ، جواشير ، زيره ، بزر فيجن ، برگ فيجن و گند بيدستر .
فتق گوشتى و دوالى
علاج همان علاج ورمهاى سخت است .
ممكن است از ماليدن مرهم با سليقون و پيههاى نرمكننده و مخ حيوانات شفا يابند .
فصل سوم برجستن ناف
گاهى رخ مىدهد كه در ناف حالت برجستگى و بيرونزدگى خارج از حالت طبيعى پيدا شود . اين برجستگى چندين سبب دارد :
1 - فتق - همان بيمارى شناخته شده - ناف را بيرون داده است .
2 - گاهى ممكن است نوعى حالت شبيه استسقا بر ناف آيد ، كه تنها در جاى ناف مادهء رطوبى يا باد جمع مىشود .
3 - ممكن است از وريد يا از شريان خون چكيده باشد كه در زير ناف جمع آمده است .
4 - امكان دارد ورم سخت يا زياده گوشت در زير پوست ناف پيدا شده باشد .
نشانيها
اگر فتق ناف است . يعنى ثرب يا روده از جاى خود تكان خورده و به زير ناف آمده است ، آنچه برجسته شده ، رنگ فتق به همان رنگ پوست بدن است و جاى ناف تغيير يافته است . بويژه اگر