اكثرا در زنهاى خوشگذران و ثروتمند ديده مىشود .
اگر سبب پرشدگى از خون است و طبيعت آن را بيرون داده است ، يا بسيارى خون فشار آورده و بيرون ريخته است ، علامتش : پرخونى بدن و مخصوصا پرخونى صورت و تراوش خون از رگها و غيره است كه نشانيهاى پرى از خون شناسائى شدهاند . شايد اين حالت از خونريزى درد همراه داشته باشد و شايد درد نباشد ، امّا تا بدن را ناتوان نكند بند نمىآيد . حتما چنين خونى - كه بىمحابا مىآيد - مادهء خلطى بدجنس همراه دارد .
- چگونه بدانيم كه كدام ماده خون را تحريك كرده است ؟
- دستمالى سفيد را با خون بيالاى و بگذار تا خشك مىشود . آنگاه معاينهاش كن ! آيا به سپيدرنگى گرايش دارد يا به زردى يا به سيه فامى و يا تمايل به سرخى دارد ؟ آنگاه معلوم مىشود كه كدام خلط از خلطها همراه خونند .
اگر سبب خونريزى زهدان ناتوانى زهدان و بازشدن دهانهء رگها است ، نشانى آن است كه خون ، صاف و خالص و بىآلايش است و دردى همراه ندارد .
اگر سبب تندمزاجى خون است ، مىتوانى آن را از رنگ ، از سوزشى كه همراه دارد ، از سرعتى كه بيرون مىريزد و از اينكه بسيار دوام مىكند بشناسى .
اگر سبب خونريزى زهدان از كممايگى خون باشد و با مادهء آبى و رطوبت زياد مخلوط باشد ، نشانيهايش از اين قرارند :
1 - خون آبكى است و تندى مزاج در آن مشاهده نمىشود .
2 - زن از خوراك و داروهاى قبوضيتآور زيان مىبيند .
3 - ممكن است حالتى بر بيمار آيد كه شبيه زنان باردار شود .
4 - ممكن است حالت اسهال مانندى بر زن رخ دهد اما آب بيرون دهد .
5 - ماهيچههاى شكم زن چندان شل و سست مىشوند كه تو گوئى شيرى است كه دارد پنير مىشود .
6 - ممكن است علاجهاى گدازندهء حرارت براى زن در اين حالت آسيبرسان باشد كه آبكى بودن خون را افزايش دهد .
اگر سبب خونريزى ، قرحه در زهدان باشد ، خون با چرك و ريم همراه است و زن احساس درد مىكند .
اگر سبب خونريزى ، خوره در زهدان باشد ، خون كمكم بيرون آيد و شبيه تهنشين شراب است ؛ و بويژه اگر از شريان نباشد و از وريد خوره زده چكيده باشد ، اين نشانيها آشكارترند . امّا اگر خوره در گردن زهدان باشد ، رنگ خون كمتر به سياهى مىزند . اگر در گردن زهدان خوره باشد امّا اين خوره در مدخل دهانهء زهدان باشد مىتوان آن را با دست لمس كرد .
اگر سبب خونريزى زهدان از بواسير است ، نوبتهاى خونريزى با نوبتهاى خون حيض تفاوت مىكند و ممكن است نوبتى نباشد . مثل اين باشد كه خونريزى از اثر پرى زهدان از خون است و شايد با آن بيرون آيد .
قانون ( فارسى ) — صفحة 354
مساهمون: أبو علي سينا
ص٣٥٤