نرم و لطيف و معتدل بخورد .
9 - اگر تشخيص دادى كه منشأ درد معده خلط مرارى گرم است ، خلط را پاكسازى كن ! اسكنجبين سركهاى كه مدتى خاراگوش در آن خيسيده شده است به بيمار بده كه بنوشد .
10 - اگر تشخيص دادى كه درد از سردى و سردمزاجى معده است ، يا اينكه در تشخيص روشن شد كه درد معده ناشى از باد است ، دستورات علاجى كه در ذيل آمده است به كار ببر !
الف - اگر درد معده سبك است ، علاجش اين است كه كماد از گاورس بر معده بپيچى .
ب - حجامت آتشى بر معده بگذار . تا ابزار حجامت بزرگتر باشد بهتر است ، بهطورى كه در وسطهاى پردهء پوشش بالاى صفاقگذارى از هر طرف ناف را در بر گيرد . به مدت يك ساعت ابزار حجامت بر ناف و اطراف ناف بماند ، بدون اينكه جاى حجامت را نشتر بزنى درد معده تسكين مىيابد و اثر حجامت در اينباره شگفتآور است .
ج - شراب ناب بنوشد .
د - با روغنهاى گرم رويهء معده را از خارج مالش ده كه اگر درد بسيار شديد هم باشد از اين علاج تسكين يابد .
11 - زراوند دراز ( زراوند نر ) در تحليل بردن و گدازيدن درد معدهء شديد و درد معدهاى كه زادهء باد باشد بسيار تأثيربخش است .
12 - اگر گند بيدستر با سركه مخلوط شود و بيمار معده درد تناول كند بسيار بهره بيند .
13 - اگر كماد از روغن زيتون كهنه بر رويهء بدن در برابر معده قرار دهى و بپيچى مفيد است .
14 - اگر درد معده از اثر باد است ، بايد بيمار را به قرار زير معالجه كنى :
الف - شراب ناب بنوشد .
ب - كارى كن كه بخوابد .
ج - در حال گرسنگى ورزش كند .
د - دستوراتى را كه در علاج بادكردگى دادهايم اجرا كند .
15 - اگر براى بر طرف كردن درد معده نياز به داروهاى نيرومند و بسيار تأثيربخش داشتى ، و اگر درد معده از بادى است كه در معده و اطراف معده بند آمده و حبس شده است ، ثمر غار و زيرهء بو داده ، به دادش مىرسد .
16 - اگر تشخيص دادى كه درد معده سببش خلط سودايى بادزاست :
الف - شب و زاج را باهم بكوب و خوب بساى تا گردمانند مىشوند و در سركهء زياد ترشمزه بريز و به هم بزن و از آن كماد درست كن و بر معده بگذار !
ب - ساقههاى شبت را بكوب و بساى و كماد ساز و بر معده انداز !
17 - اگر پى بردى كه درد معده ناشى از ورم است كه در معده پديد آمده است ، ما علاج ورم معده را در باب ويژه به ورم معده شرح مىدهيم ، مىتوانى از آن استفاده كنى ، و اگر ورم مهلت نداد و درد را بيشتر سر داد ، به وسيلهء انواع پيه و پاشيدنيهاى سستىبخش از قبيل : داروى پاشيدنى
قانون ( فارسى ) — صفحة 77
مساهمون: أبو علي سينا
ص٧٧