اگر ديدى كه سردى معدهء داراى سوء مزاج سرد و خشك در افزايش است و شدّت يافته است ، تنها چاره اين است كه هر روزه زفت بر معدهء كذايى بچسبانى و قبل از آنكه سرد شود آن را بركنى و اگر نيازت بدان بيشتر بود ، مانعى نيست كه روزى دوبار اين عمل زفت چسبانى را به كار ببرى ؛ زيرا زفت چسبيده بر معده خون غذادهندهء معده را به سوى معده مىكشاند .
بايد طرز چسبانيدن زفت بر معده را خوب بدانى و چنان كنى كه در بحث از زفت شرح دادهايم .
علاج ديگرى هست كه در معالجهء معدهء مبتلا به سوء مزاج خشك و سرد بسيار مفيد است و آن :
بيمار پسربچهاى سالم و چاق را دربرگيرد و دست در گردنش اندازد ؛ كه از اين عمل حرارت سرشتى معده تقويت مىشود و براى هضم خوراك آمادگى بيشتر پيدا مىكند .
اگر چنين پسربچهء چاق و گوشتالوى سالم گير نيامد ، بايد از توله سگ چاق و خپله يا گربهء نر فربه استفاده كنند ، يا چيزى از اين بابت . « 1 » .
اما اگر پسربچه را گير آورد و او را در آغوش گرفت و دست در گردنش انداخت نبايد كارى كند كه پسربچه احساس كند كه اين مهربانى و محبت براى معالجهء معدهء ناسازگار است .
اگر حس كند كه اين كنار و فشار فقط به محض معالجه است ، رگهايش سرد مىشوند و سبب افزايش سردىمزاج معده خواهد شد و شايد لازم باشد كه شكم بيمار را با چيزى بيندايى كه عرق كردن را باز مىدارد .
نبايد اجازه دهى كه بيمار آب سرد را بيش از حدّ لازم استعمال كند ، زياد آب سرد نبايد بخورد و نبايد زياد با آب سرد آبتنى كند ، كه آب سرد براى اين حالت از بيمارى معده زيانبخش است .
فصل چهاردهم علاج سوء مزاج گرم و خشك معده
در معالجهء كسى كه معدهاش به سوء مزاج گرم و خشك مبتلاست ، معالجهء هر دو حالت سوء مزاج گرم و سوء مزاج خشك را كه ذكر كردهايم مىدانى كه هر دو را در اينجا به كار ببر !
اگر ديدى كه گرمى سوء مزاج معده كم است ، علاج بيماران مبتلا به سوء مزاج خشك را استعمال كن و كارى به كار مزاج گرمى كه اندك است نداشته باش .
شرابى را كه تجويز مىكنى بايد نوساز باشد و اگر در تابستان شراب تجويز مىكنى بايد شراب سرد شده باشد ، و اگر در زمستان شراب تجويز مىكنى كه بيمار بخورد بايد به حالت ولرم ميانه بين گرم و سرد باشد .
همچنين بقيهء غذاها را بر شراب قياس كن ! در تابستان سرد و در زمستان ولرم باشند . معدهء مبتلا
هامش
( 1 ) -دستت چو نمىرسد به بىبى * درياب كنيز مطبخى را ! - م .