بيمار بخورد . نبايد شيرينى در غذايش باشد كه شايد با ذوق بيمار سازگار نباشد امّا شيرينى سبب نرمش شكم و اسهال و روانى مىشود . اگر غذاى نامبرده را به بيمار خوراندى وادارش كن كه بخوابد .
اگر ديدى كه مىخواهد قى كند ، يك قاشق ( يك درهم ) شراب نعناع بعد از غذا يا با غذا بخورد .
اگر حس كردى كه شايد اسهال گريبانگيرش شود و نتواند با غذاى سفارشى بخوابد ، قبل از غذا مقدارى از آب به گسمزه بمكد . زالزالك و گلابى چينى و سيب شامى ملس و عنبر هم بمكد مفيد است .
اگر بيمار تشنه شد و آب خواست ، قاوت جو يا قاوت سيب در آب انار بريز تا تشنگى را دفع كند . بايد هميشه خوشبوهاى نيروبخش با بيمار باشد ؛ خوشبوها را بيازماى كه از كداميك از آنها دل بيمار بهم مىخورد ، آن را دور ساز و غير آن را به بيمار نزديك كن !
برخى از بيماران از بوى نان گرم نفرت داشته و برخى ديگر بوى نان گرم را دوست دارند .
برخى از بيماران از بوى آبگوشت متنفرند امّا برخى از بوئيدن آبگوشت لذت مىبرند .
شراب و بخور هم همينطور . اما بوى خوش ميوهها را اكثرا همهء بيماران دوستش دارند .
تا تأكيد نكنى و تشخيص ندهى كه بيمار بسيار گرسنه شده است مگذار غذا بخورد ؛ و اگر قبل از پاكسازى گرسنه شدند باز نبايد خوراك بخورند . بايد اول به حمام بروند ، آب ولرم بر سر ريزند و بيرون آيند و در حمام نمانند .
اگر تشنّج دست داد ، مرهمهاى نرمىبخش گرممزاج ژرفارو بر مفاصل بيمار بمال ! اگر وقت زمستان بود ، روغن سنبل رومى و روغن سوسن بر مفاصل بيمار بمالى خوب است . و اگر تابستان بود ، روغن گل محمدى و روغن بنفشه بر مفاصلش بمالى مفيد است .
پارچهاى را در روغن رطوبتبخش و نرمىبخش خيس كن يا فقط در روغن زيتون خيس كن و بر بيمار انداز !
بايد كاملا مواظب هر دو آروارهء بيمار هيضه باشى ؛ جاى قرار گرفتن آروارهها ، ماهيچههايى كه آروارهء پايينى را حركت مىدهند بايد هميشه به وسيلهء مرهمها نرم و شل و سست نگهدارى شوند .
همينكه هيجان و شدّت بيمارى - در هر آنى - فروكش كرد و توانست بخوابد ، هر ساعتى كه بيدار شد چيزى از ربّ ميوه بخورد و بيمار را وادار كن كه به حمام برود و زياد در حمام نماند و از رطوبت حمام بهره ببرد و بيرون آيد ، و همينكه از حمام بيرون آمد ، با خوشبوها خوشبويش گردان و غذاى خوب كيموس و كم و سبك بخورد و استراحت كند . مگذار زياد آب بخورد . مگذار به آب نزديك شود . مگذار شراب بخورد . مگذار بعد از غذا چيزهاى قبوضيتآور بخورد . سپس به نيروبخشى به معدهء بيمار مشغول باش ! داروى نيروبخش به معده از امثال قرص كوچك گل ، قرص بزرگ گل ، گلنگبين و تباشير و داروى خوزى باشد . بارها اتفاق افتاده كه حمام رفتن بيمار هيضه سبب شده است كه خلط مايهء بيمارى منتشر شود و مادهء هيضه واگير گردد و بر ساير اندامان تن تأثير بد بگذارد .
قانون ( فارسى ) — صفحة 434
مساهمون: أبو علي سينا
ص٤٣٤