نسخهء ديگر :
ده عدد انجير چاق و پرگوشت را در سركه انداز و بگذار مدت سه ساعت در آن بخيسد ؛ آنگاه بجوشان تا از هم مىپاشد . جوشيده را بپالاى ، به وزن انجيرها خردل و بيخ كبر با انجيرهاى پخته قاطى كن و همه را باهم بسرش و خوب بساى . اگر به اندازهء لازم اندران و خامالاون نيز با آن قاطى كنى خوب است . از اينها مجموعا بر طحال بگذار و بمال !
نسخهء ديگر :
شنبليله ، كراويا ، آهك و بوره را در سركه بريز و چند روزى در آن بمانند سپس بر طحال بگذار !
نسخهء ديگر :
اندران ، كور « 1 » ، مرّ و كندر از هريك يك جزء متساوى را با سركهء بسيار تند و غليظ مخلوط كن ! طحال را از خارج بدان بينداى و پنبه بر آن بگذار و باز مكن تا خودبهخود مىافتد .
نسخهء ديگر كه مجرب است و كندى آن را برگزيده است :
فيجن ( سداب ) ، پوست بيخ كبر ، خاراگوش ، پونه و مرزه در سركهء تند و غليظ بر آتش بجوشند و آن را بر پارچهء نمدى بگذار و به گرمى بر طحال بيمار بنه و تا سرد شد آن را عوض كن و بيست و يك بار به حالت ناشتا بودن بيمار ، اين كار را تكرار كن !
نسخهء بر طحال گذاشتنى ديگر كه بسيار خوب و بهرهرسان است :
آرد بلوط به وزن دو رطل ( يكصد و هشتاد مثقال ) بر آتش زغال افروخته ( اخگر ) بگذار و به وزن يك رطل ( نود مثقال ) آهك با آرد بلوط مخلوط كن و از آن بر طحال بيمار بگذار !
نسخهء ديگر :
بوره ، آهك ، عاقر قرحا و خردل همه را در قطران قاطى كن و بهم زن و بسرش و بر طحال بيمار بمال .
امّا اين ضماد با تب سازگار نيست ، اگر بيمار تب داشت آن را استعمال مكن !
نسخهء ديگر :
عاقر قرحا به وزن پنج اوقيه . خردل به وزن پانزده درهم . ثمر گياه خامالاون ( هفت برگ ) به وزن چهار اوقيه . كراويا به وزن سه اوقيه . جوز بويا يك اوقيه . فلفل چهار اوقيه . همه را با سركهء پياز دشتى قاطى كن و درهم بسرش . قبلا طحال بيمار را ( جايى را كه مىخواهى ضماد گذارى ) با خردل و بورهء قرمز بشوى . بعد از آن دارو را بر طحال بگذار و ببند و بگذار مدت سه ساعت بر طحال بماند .
هامش
( 1 ) - كور - مقل ازرق - كبود . معين - كور عسل و موم باهم - المنجد .