نمىكشند .
حال اگر مادهء مرارى - كه فرستادهء كيسهء زهره است و در معده ريخته است - زياد در معده ماندگار باشد ، نوع خلط مرارى كه شورمزه يا تندمزه باشد قرحه براى معده ايجاد مىكند .
اگر خلط مرارى از نوع سرد و بىمزه باشد ، صافى و لغزانندگى جرم معده را سبب مىشود و امكان دارد كه بر سرآغاز رودهها و همسايههاى آن اثر نامطلوب بگذارد .
اشتهاى تباه براى راهنمايى به سوى سوء مزاج معده حائز درجهء اول است و كسانى هستند كه اين رويهء ناپسند در آنها پيداست و اشتهاى مخالف اشتهاى طبيعى دارند ، كه در باب تشريح آن را بيان كردهايم .
برخى از مردم چنان آفريده شدهاند - بر خلاف اكثريت - رگهايى در ميان كيسهء زهره و زهره دارند كه مستقيما كيسهء زهره و معده را باهم در ارتباط مستقيم قرار دادهاند . براى چنين افرادى رخ مىدهد كه از راه اين رگها مادهء ناباب را به معده وارد كنند كه مواد ناسازگار و ناپسند از كبد سرچشمه دارند و به رگها ريختهاند و از راه رگها به معده سر زدهاند .
برخى از مردم سرشت درونيشان طورى است كه از كيسهء زهره مستقيما جوى بزرگى به سوى معده دارند و جوى رگ از خلال رودهها مىگذرد و آنچه از ماده بايد در روده بريزد ، به وسيلهء اين جوى رگ به معده ريزش مىكند .
گاهى اتفاق مىافتد كه مادهء سودايى از طحال به معده مىريزد ، كه اين را بعدا مىدانى !
مادهء خلط كه به معده مىريزد ، اكثرا مادهء صفرايى است و از كبد مىآيد .
سبب ريزش مادهء صفرايى به معده ممكن است :
1 - احساس درد شديد در معده باشد .
2 - اندوه شديد دارندهء معده سبب ريزش مادهء صفرايى از كبد به معده شود .
3 - غذاى لازم به هنگام به معده نرسد و به تأخير افتد .
4 - ناتوانى نيروى دفعكنندهء معده .
5 - خشم زياد و غم دارندهء معده .
6 - واكنشهاى روانى كه مادهء صفرايى را به جنبش وامىدارند و به معده مىريزند ممكن است در نتيجه درد گزنده در معده پيدا شود ، تا دارندهء معده قى نكند درد بر طرف نشود .
7 - اين تحريككنندههاى ماده كه به معده مىريزند ، ممكن است در حال گرسنه بودن خلط آميزه از چرك و خون به معده ريزش كند و به ويژه در حالتى كه قرحه در آن حوالى باشد احتمال ريزش خلط چركآلود به خون به معده زياد است .
8 - گفتيم گاهى رخ مىدهد كه خلط سودايى به معده راه يابد .
سبب ريزش سودا به معده بودن اندازهء زياد از مادهء سودايى است ؛ يا از ناتوانى معده ، مادهء سودايى در معده مىريزد . و تو سبب افزايش مادهء سودا را ياد گرفتهاى !
9 - اگر خلط جاى گرفته در معده خون است ، چند جهت دارد :
قانون ( فارسى ) — صفحة 20
مساهمون: أبو علي سينا
ص٢٠