گفتار اوّل تشريح كيسهء زهره ، طحال ( سپرز ) حالت يرقان
فصل اوّل تشريح كيسهء زهره
بدان ! كه كيسهء زهره ، كيسه مانندى است يك لايه و پىآلود كه از كبد آويزان است و به سوى معده متمايل است و دهانه رو به كبد دارد . گدارى در اين دهانه هست كه خلط كممايهء لازمهء خود و زرداب را از راه آن گدار دريافت مىكند . همين گدار با خود كبد و با رگهايى كه در كبدند و در آنها خون آماده مىشود ، پيوستگى دارد .
دهانهء كيسهء زهرهء پرزه رگهايى را پراكنده است كه تا ژرفا نفوذ كردهاند و به صورت ستون مانندى از دهانه تا كوژى كبد پيش رفتهاند . از اين كيسه گدارى به سوى معده و رودهها وجود دارد كه از اين گدار ما زاد مادهء صفرائى را به سوى معده و رودهها روانه مىكند . البته اين مطلب را در كتاب اوّل به تفصيل بيان كردهايم .
قسمت اعظم اين مجرا به رودهء اثنا عشرى پيوسته و بخش بسيار كوچكى از آن به قسمت زيرين معده رسيده است . امّا در همهء مردم چنين نيست ، و مىتوان گفت در اكثريت مردم اين مجرا تنها با رودهء اثنا عشر تماس دارد . و در عدهاى بسيار كم ، قسمت اعظم مجرا به غليظترين آوند در زير معده پيوسته و بخش كوچك و باريك از آن با رودهء اثنا عشر در تماس است .
دهانهء لولهء رگ مكندهء زهره در كيسهء زهره ، به دهانهء لولهء رگ مكندهء مادهء آبى در مثانه ( آبدان ) نزديك است .
طبيبان پيشين مثانه را كيسهء بزرگ و كيسهء زهره را كيسه كوچكه مىگفتهاند .
- حكمت در خلقت كيسهء زهره چيست و چه كارهايى انجام مىدهد ؟
1 - زايده كفهايى را كه در كبد پديد مىآيد پاكسازى مىكند .
2 - اگر كبد را به ديزى تشبيه كنيم ، كيسهء زهره همانند افروزنه و هيمهء زير ديزى است و آن را گرم مىكند .
3 - به خون لطافت مىدهد .